alle lengende schaduwen
versmolten tot duistere schijn
eenzaam aan de hemel flonkert slechts één ster
helder stralend en rein
wolken omringd door donkere zomen
ogen der bloemen
met dauwtranen dromen
grillige avondwinden
rukken aan de linde
nu dempt de schemering elk geluid
van zee en land
de vliegende wolken strekten zich loom
aan de hemelrand
geluidloze vrede sloot
de luchtige poorten van het woud
en de heldere golven van de zee
wiegden zichzelf te ruste
in het westen werpt de zon
haar purperen mantel af
en droomt in haar stromende bed
van de stralende, volgende dag
nu roert zich niet het kleinste blaadje
in het weelderige huis van het bos
nu klinkt zelfs niet de zachtste klank
rust uit, mijn ziel
rust uit
en iedere macht is verzonken
in de schoot der eigen dromen
en ik keer in mijzelf weer
vredig stil
en zorgeloos
o, als de manestralen zachtjes glijden
en vrede en rust
zich door het heelal verbreiden
niet meer op water lijkt de weidse zee
en het gindse woud
lijkt niet meer op struiken en bomen
het zijn geen wolken die de hemel sieren
en dal en heuvel zijn niet
de rug van de wereld
en vorm en kleur: slechts ijdel schuim
en alles
enkel weerschijn van Gods dromen
ros, mijn ros, waarom zo traag
nee, ik zie het: de weg schiet snel voorbij
onder je hoeven
maar je moet je nog meer haasten
je bent pas midden in het woud
en ik waande me reeds
op sprongafstand van Gurre
nu wijkt het woud
reeds zie ik daar de burcht
die Tove voor me omsluit
terwijl achter onze rug het woud
als een donkere muur zich sluit
maar haast je nog meer
zie
de schaduwen van het woud reiken
al ver over de grond en het moeras
voor ze het gebied van Gurre raken
moet ik voor Tove's deur staan
eer het geluid dat zo klinkt, verstomt
om nooit meer te weerklinken
moet jouw snelle hoefslag, mijn renner
over de brug van Gurre dreunen
vóór het dorre blad - daar zweeft het
in de beek valt
moet op Gurre's binnenplaats
je vrolijke gehinnik weergalmen
de schaduw wordt langer
het geluid sterft weg
val nu, blad, je mag ten onder gaan
Volmer heeft Tove gezien
sterren jubelen, de zee licht op
drukt aan de kust haar bonzende hart
bladeren murmelen
hun dauwparels beven
zeewind omarmt me met moedige scherts
weerhaan zingt, de kantelen knikken
jongens paraderen met vurige blikken
deinende boezem, barstensvol leven
vergeefs snoeren bloeiende meisjes die in
rozen willen de einder aanschouwen
fakkels laaien en lichten met liefde
het woud sluit de ring van zijn tover
hoor, in de stad klinkt nu hondengeblaf
en de stijgende golven der trappen
dragen ten haven de vorstelijke held
tot op de hoogste trede
hij mij in mijn geopende armen valt
zo dansen de engelen niet
voor Gods troon
zoals de wereld nu danst voor mij
zo lieflijk klinken niet hun harpen
als Waldemars ziel voor jou
en trotser ook zat Christus niet naast God
na de zware verlossingsstrijd
dan Waldemar trots en koninklijk
aan Tove's zijde
niet vuriger konden de zielen verlangen
naar het heilige verbond
dan ik naar jouw kus
toen ik Gurre's tinnen
zag oplichten bij de Sont
noch verruil ik die muren en wallen
en de schat die daar trouw wordt bewaard
voor de pracht van het hemelse rijk
en zijn betoverende geschal
en de schare van alle heiligen
nu zeg ik je voor de eerste keer
koning Volmer, ik hou van jou
nu kus ik je voor de eerste keer
en sla mijn arm om je heen
en zeg jij: ik had het je eerder gezegd
en je toen een kus gegeven
dan zeg ik: de koning is een zot
die aan zoiets vluchtigs denkt
en als jij zegt: ik ben ook zo'n zot
dan zeg ik: de koning heeft gelijk
maar als je zegt: nee, dat ben ik niet
dan zeg ik: de koning is slecht
want al mijn rozen heb ik doodgekust
terwijl ik aan jou dacht
het is middernacht
en onzalige geslachten
staan op uit vergeten, verzonken graven
en ze kijken vol verlangen
naar de kaarsen in de burcht
en het licht in de hut
en de wind schudt spottend over hen uit
harpgetokkel en het klinken van bekers
en liefdesliederen
en ze wijken
en zuchten:
onze tijd is om
mijn hoofd wiegt op levende golven
mijn hand voelt een kloppend hart
levenzwellend stroomt op mij neer
de purperen regen van gloeiende kussen
en mijn lippen jubelen:
nu is het mijn tijd
maar de tijd vliedt
en eens zal ik rondwaren
als het middernacht slaat
als was ik dood
ik zal de lijkwade om me heen slaan
tegen de koude wind
en verder sluipen
in het late maanlicht
en door smart geketend
met een zwart grafkruis
je lieve naam
in de aarde kerven
en wegzinken
en verzuchten:
onze tijd is om
je stuurt me een liefdesblik
en je slaat je oog neer
maar de blik drukt jouw hand in de mijne
en de druk sterft weg
maar als liefdewekkende kus
leg je mijn hand op mijn lippen
en kun jij nog zuchten om de dood
als een blik kan oplaaien
als een vlammende kus?
de glanzende sterren aan de hoge hemel
verbleken als de ochtend gloort
maar ze lichten elke middernacht weer
in eeuwige pracht
zo kort duurt de dood
als een rustige sluimer
van schemer tot schemer
en als je ontwaakt
ligt bij jou op je rustbed
in nieuwe schoonheid
je stralende jonge bruid
dus laat ons legen de gouden schaal
op hem, de machtig verfraaiende dood
want we gaan naar het graf
als een glimlach
stervend in een gelukzalige
kus
wonderbaarlijke Tove
zo rijk ben ik nu door jou
dat ik zelfs geen wens meer heb
zo licht mijn hart, zo helder mijn denken
een wakkere vrede zweeft boven mijn ziel
het is zo stil in mij
zo wonderlijk stil
op mijn lip draalt het woord
dat een brug moet slaan
maar het legt zich weer te ruste
want het lijkt wel alsof in mijn borst
jouw hart slaat
en alsof op mijn ademtocht
Tove, jouw boezem rijst
en onze gedachten
zie ik ontstaan en versmelten
als wolken die elkaar vinden
en verenigd zich wiegen
in wisselende vormen
en mijn ziel is stil
ik kijk je aan
en zwijg
wonderbaarlijke Tove
duiven van Gurre
ik werd gekweld door zorgen
komend van het eiland
kom
luister
dood is Tove
nacht op haar oog
dat voor de koning de dag was
stil is haar hart
maar 's konings hart slaat wild
dood en toch wild
wonderlijk gelijk een boot op een golf
waarvan als groet
de planken zich als huldebetoon
buigen
omdat de stuurman van het schip
dood is
verstrikt in het wier van de diepte
niemand komt het vertellen
onbegaanbaar de weg
als twee stromen waren hun gedachten
stromen, vloeiend zij aan zij
waar stromen nu Tove's gedachten?
die van de koning
draaien vreemd in het rond
zoeken die van Tove
maar vinden ze niet
ver vloog ik
weeklachten zocht ik
ik vond er veel
ik zag de kist op 's konings schouders
Henning steunde hem
duister was de nacht
een enkele fakkel brandde langs zijn pad
de koningin hield hem vast
hoog op het balkon, wraaklustig van zin
tranen die ze niet wilde wenen
fonkelden in haar oog
ver vloog ik
weeklachten zocht ik
ik vond er veel
ik zag de koning
met de kist reed hij
in een boerenkiel
zijn strijdros
dat hem zo vaak naar de zege droeg
trok de kist
woest staarde 's konings oog
zocht naar een blik
gespannen luisterde 's konings hart
naar een woord
Henning sprak tot de koning
maar hij zocht nog steeds woord en blik
de koning opent Tove's kist
staart en luistert met bevende lippen
Tove blijft stom
ver vloog ik
weeklachten zocht ik
ik vond er vele
een monnik wilde aan het touw trekken
om de vesper te luiden
maar hij zag de voerman
en vernam het treurige verhaal
de zon zonk
terwijl de klok
grafgelui liet klinken
ver vloog ik
weeklachten zocht ik
en de dood
het was Helwigs valk
die wreed Gurre's duif verscheurde
Heer God, beseft U wat U deed
toen mijn kleine Tove stierf?
U verdreef me uit mijn laatste vrijstaat
die ik voor mijn geluk verwierf
Heer God, zijn uw wangen al rood
nu U des bedelaars lam hebt gedood?
Heer God, ik ben ook een heerser
en als heerser is mijn vast geloof
dat ik mijn onderdanen
nooit hun laatste licht mag ontroven
verkeerde wegen slaat U in
een tiran, niet een heerser noem ik dat
Heer God, uw engelenscharen
doen niets dan U prijzen
maar U hebt iemand nodig
om U op uw fouten te wijzen
en wie zou dat durven wagen
laat mij, Heer, die narrenkap maar dragen
heeft jouw oog ooit de zon zien spelen
op het veld of in de bossen
terwijl je bang je oren spitste
op hoefslag en geblaf van honden van de wilde jacht
de nachtelijk wilde jacht
ben je door bosjes ooit gevlucht, als de hinde angstig bevend
terwijl je wild naar voren sprong, je speer al tot een worp geheven
in de wilde jacht, de nachtelijk wilde jacht
vloog je ooit als de woudduif angstig over moeras en veste
terwijl je met je schrille klanken vogels opjoeg uit hun nesten
in de wilde jacht, de nachtelijk wilde jacht
dan begrijp je wat ik schets
wat ik niet kan openbaren
dat vereend wij door het leven vluchten
en ineenkrimpen in de wilde jacht, de nachtelijk wilde jacht
ontwaakt, koning Waldemars mannen
gord om uw lendenen het roestig zwaard
haal uit de kerk de verstofte schilden
eng beschilderd met woeste beelden
wek het vergane lijk van uw ros tot leven
tooi het met goud en geef het de sporen
ge zijt naar Gurrestad ontboden
vandaag is het de uittocht der doden
het deksel van de kist kleppert en klapt
dreunend gedraaf klinkt door de nacht
geraas rolt van de heuvel omlaag
boven de graven rinkelt het als goud
gekletter en gerammel in het arsenaal
gegooi en gesjor met oud tuig
kabaal van stenen op de dodenakker
sperwers suizen uit de toren en krijsen
open en dicht slaat de kerkdeur
holla
daar zijn ze
gauw onder de dekens
ik sla snel drie heilige kruisjes
voor mens en huis, voor ros en rund
driemaal noem ik Christus' naam
dan blijft het zaaizaad goed
slim bekruis ik mijn ledematen
waar bij de Heer de wonden zaten
dan ben ik veilig voor de nachtmerrie
voor gevaarlijke elfen en trollen
nu voor de deur nog staal en steen
dan kan het kwaad er niet doorheen
gegroet, o koning
aan het strand van Gurre
nu jagen we over het eiland
holla
van peesloze bogen sturen we pijlen
met holle ogen en knokige handen
om te treffen de schim van het hert
de weidedauw welt uit de wonde
holla
de raven van het kamp
hebben ons begeleid
over beukenkronen draven de paarden
holla, holla
zo ijlen we volgens de oude sage
elke nacht weer, tot de jongste dag
holla
vort hond, vort paard
slechts kort duurt het jagen
hier is het slot, zoals in vroeger tijd
holla
geef de knollen Loki's haver
wij willen op onze oude roem teren
holla
met Tove's stem fluistert het woud
met Tove's ogen kijkt het meer
met Tove's lach stralen de sterren
de wolk zwelt als haar blanke boezem
de zintuigen ijlen om haar te vatten
gedachten strijden om haar beeld
maar Tove is hier
en Tove is daar
Tove is ver en Tove is nabij
Tove, ben jij het, met tovermacht
geketend aan meer- en bossenpracht?
het dode hart zwelt en strekt zich uit
Tove, Tove
Waldemar
verlangt naar jou
een aal is een merkwaardig dier
hij leeft meestal in het water
bij maneschijn komt hij soms
naar de oever toe
dat zong ik vaak voor mijn heer z'n gasten
nu moet ik maar goed op mezelf passen
ik heb geen gezin, leef uiterst sober
ik nodig niemand uit
brassen is er niet bij
toch profiteren uitvreters van mij
daarom heb ik niets te bieden
of ik nu wil of niet
maar ik heb mijn nachtrust over
voor wie me de reden kan vertellen
waarom ik elke middernacht
rondjes om de poel moet lopen
dat Palle Glob en Erik Paa
het ook doen, is volgens mij hierom:
nooit hoorden ze bij de vromen
nu dobbelen ze, onder het paardrijden
om de koelste plek, ver van het vuur
als ze in de hel komen
en de koning, steeds buiten zinnen
zodra de uilen gaan jammeren
en roepend om een meisje
dat al sinds jaar en dag dood is
ook hij heeft het verdiend
en moet terecht rondrazen
want hij was altijd hoogst meedogenloos
voor iedereen gold: kijk uit
en hou je ogen open voor gevaar
omdat hij zelf een hofnar was
bij die grote Heer voorbij de maan
maar dat ik, Klaus Nar uit Farum
ik, die meende dat in het graf
de mens volmaakte rust had
dat de geest bij het stof zou blijven
vreedzaam zijn gang kon gaan
in afwachting van het grote feest
waar, zoals broeder Knut het zegt
weerklinken de bazuinen
waar wij, de goeden, welgemoed
zondaars als kapoenen mesten
ach, dat ik nu aan het ronddraven ben
met mijn neus naar de staart gekeerd
stervensmoe in woeste ren
het is dat het te laat is
anders hing ik me op
maar hoe zoet zal het tenslotte zijn
als ik toch nog in de hemel kom
mijn lijst van zonden mag dan lang zijn
onder de meeste klets ik me wel uit
wie gaf de naakte waarheid kleren?
en wie werd daarvoor afgerost?
ja, als er nog gerechtigheid bestaat
zal ik toch de hemelse genade smaken
en dan zij God zichzelf genadig
Gij strenge rechter daar boven
U lacht om mijn verdriet
maar ooit, als de geraamten opstaan
neem het U dan ter harte
ik en Tove
wij zijn een
dus ruk nooit onze zielen uiteen
ik ter helle, zij ten hemel
want anders grijp ik de macht
vernietig uw engelenwacht
en dring met mijn wilde jacht
het hemelrijk binnen
de haan richt zijn kop op om te kraaien
hij heeft de dag al in zijn snavel
en van onze zwaarden
druipt, rood van roest
de morgendauw
de tijd is om
met open mond roept het graf
en de aarde zuigt
het lichtschuwe raadsel op
verzink, verzink
het leven komt met macht en luister
met daden en kloppende harten
en wij zijn een prooi van de dood
het verdriet en de dood
de smart en de dood
naar het graf
naar de rust, zwanger van dromen
o, konden wij in vrede slapen
slapen in vrede
heer Ganzenvoet, vrouw Ganzenkruid
duik maar snel weg
want de wilde jacht van de zomerwind begint
muggen vliegen angstig uit de rietdoorschoten bosjes
in het meer kerft de wind zijn zilveren sporen
het wordt veel erger dan jullie hadden gedacht
eng gelach klinkt in de beukenbladeren
dat is de glimworm met zijn vuurtong rood
en de zware weidenevel, een schaduw, bleek en dood
wat een gezwaai en gezwiep
wat een geworstel en gewoel
op de aren slaat de wind nijdig in
zodat het korenveld kreunend beeft
met lange poten fiedelt de spin
wat moeizaam is geweven scheurt
hoorbaar stroomt dauw naar het dal
sterren verschieten en verdwijnen
de vlinder vlucht fladderend in de heg
kikkers springen naar een vochtige plek
stil
wat zou de wind toch willen?
als hij het dorre loof keert
zoekt hij
wat te vroeg het leven liet
lentes blauwwitte bloesemzomen
aardes vluchtige zomerdromen
reeds lang tot stof vergaan
maar hoger, boven de bomen
zwiert hij nu naar lichtere ruimten
want daarboven, als dromen zo fijn
moeten, zo denkt hij, de bloesems zijn
en met vreemd ruisen in de loverkronen
groet hij weer de slanke schonen
zie, nu is ook dat voorbij
op luchtige hoogte dwarrelt hij vrij
naar de blanke spiegel van het meer
en daar, in de eindeloze golvendans
in de flauwe weerglans van de sterren
wiegt hij zich vredig in slaap
wat stil werd het opeens
ach, wat was het licht en helder
kom uit je bloemkelk, lieveheersbeestje
en vraag je schone vrouwe om leven en zonneschijn
reeds dansen de golven rond de klip
reeds kruipt door het gras de bonte slak
in het woud ontwaakt de vogelschaar
de bloem schudt dauw uit krullend haar
en kijkt uit naar de zon
ontwaak, ontwaak
bloemen en geniet
zie
de zon
kleurrijk aan de hemelzoom
in het oosten begroet ons haar morgendroom
kleurrijk aan de hemelzoom
in het oosten begroet ons haar morgendroom
kleurrijk aan de hemelzoom
in het oosten begroet ons haar morgendroom
glimlachend rijst ze zonder dralen
uit de wateren van de nacht
glimlachend rijst ze zonder dralen uit de wateren van de nacht
kleurrijk aan de hemelzoom
in het oosten begroet ons haar morgendroom
glimlachend stijgt ze zonder dralen
uit de wateren van de nacht
laat van haar lichte voorhoofd vliegen
de stralen van haar lokkenpracht