hé, boswachters
slaapkoppen
waak ten minste 's morgens
horen jullie de roep?
dank God dat jullie geroepen zijn om die te horen
vooruit knapen
zorg voor het bad
het is tijd om op de komst van de koning te wachten
voor zijn ziekbed uit zie ik de bodes al naderbij komen
heil zij u!
hoe gaat het Amfortas vandaag
dat hij zo vroeg baden wil?
het helende kruid dat Gawan met list en dapperheid verkreeg
bracht het verlichting?
dat vraag jij die toch alles weet?
al spoedig keerde zijn pijn nog heviger terug
slapeloos door zijn lijden
maande hij ons te haasten met zijn bad
wij dwazen hopen op verlichting
waar slechts genezing verlicht
speur naar kruiden en dranken heel de wereld af:
er is maar één hulpmiddel voor hem
die ene man alleen
noem ons zijn naam
zorg voor het bad
kijk daar, de wilde vrouw
hoe wapperen de manen van haar duivelse ros
ha, daar is Kundry die brengt vast belangrijk nieuws
het ros wankelt vloog het door de lucht?
nu kruipt het langs de grond
zijn manen vegen over het mos
ze springt uit het zadel
hier
neem dit
balsem
waar heb jij dit vandaan?
van verder dan jij denken kunt
als deze balsem niet helpt
dan heeft Arabië niets meer
tot zijn redding
vraag niet verder
ik ben moe
daar nadert hij ze dragen hem
wat bedroeft het mij
hem in de kracht van zijn leven
een heer uit zo'n roemrijk geslacht
geknecht door ziekte
te aanschouwen
voorzichtig
hoor, de koning kreunt
het is goed
ik dank jullie
een weinig rust
na een nacht van hevige pijn
tooit het bos zich
in ochtendpracht
in het heilige meer
zal het water mij verkwikken
de pijn wordt verdoofd
de lijdensnacht
klaart op
Gawan
heer, Gawan is niet gebleven
omdat het kruid hoe moeizaam ook verkregen
uw hoop de bodem insloeg
is hij opnieuw op zoek gegaan
zonder toestemming
moge hij boeten dat hij de wetten van de Graal minacht
wee hem, de fiere
als hij in Klingsors strikken belandt
laat niemand mijn rust verstoren
ik wacht op hem
die mij beschoren is
door medelijden wetend
was het niet zo?
zo hebt u het ons gezegd
'de reine dwaas'
ik denk dat ik hem ken
de Dood noem ik hem
maar probeert u het eerst nog hiermee
waar komt dat geheimzinnige flesje vandaan?
het werd u uit Arabië gebracht
en wie heeft het gevonden?
daar ligt zij de wilde vrouw
sta op, Kundry kom
jij, Kundry?
moet ik jou nogmaals danken
jou, rusteloze schuwe maagd?
die balsem zal ik nog proberen
als dank voor jouw trouw
geen dank wat zal het baten?
geen dank ga naar het bad
hé, jij wat lig je daar als een wild dier?
zijn de dieren hier niet heilig?
jawel, maar of jij heilig bent dat weten we nog niet
dat toversap van haar zal onze heer vast voorgoed te gronde richten
heeft ze jullie kwaad gedaan?
als allen zich wanhopig afvragen
hoe strijdbroeders in verre landen te berichten
wie is er dan voor je het weet al heen gegaan en teruggekeerd
één heeft de tijding getrouw overgebracht
jullie voeden haar niet
zij zoekt jullie niet
zij heeft met jullie niets gemeen
maar als er hulp nodig is bij gevaar
dan draagt haar vuur haar door de lucht
en nimmer vraagt zij jullie dank
als dat kwaad doen is
dan is het kwaad waar jullie wel bij varen
maar ze haat ons
zie hoe boos ze kijkt
ze is een heiden een toverheks
ja, betoverd is ze wellicht
hier leeft ze nu
misschien opnieuw
om te boeten voor schuld uit een eerder leven
die haar nog niet vergeven is
en als zij boete doet in daden
die ons ridders van nut zijn
dan handelt zij juist
en helpt ze ons en tegelijk zichzelf
is het ook haar schuld die zoveel rampspoed heeft gebracht?
ja, dikwijls als ze lang niet bij ons was
dan overviel ons ongeluk
en lang al ken ik haar
maar Titurel kent haar nog langer
hij vond haar toen hij de burcht bouwde
ze lag te slapen in het struikgewas
verstard en levenloos als dood
zo trof ik haar weer toen het onheil net was geschied
dat die kwaadaardige van over de bergen ons heeft gebracht
vertel mij eens
waar zwierf jij rond
toen onze heer de speer verloor?
waarom hielp jij ons destijds niet?
ik
help nooit
daar zegt ze het zelf
als ze zo trouw is stuur haar dan om de verloren speer
dat is iets anders
dat is niemand toegestaan
o wonden-wonderbare heilige speer
ik zag jou in onheiligste hand
wie kon jou overmoedige Amfortas
nog beletten de tovenaar te overmeesteren?
vlak bij het slot
wordt ons de held ontrukt
een huiveringwekkend mooie vrouw
bekoorde hem
dronken ligt hij in haar armen
de speer is hem ontglipt
een doodskreet
ik kom aangestormd
en lachend verdween Klingsor
de heilige speer had hij gestolen
ik dekte vechtend 's konings vlucht
maar een wond brandt in zijn zij
die wond is het
die zich nimmer sluit
jij hebt Klingsor dus gekend?
hoe maakt de koning het?
het bad heeft hem verkwikt
de balsem heeft de pijn verdreven
die wond is het die zich nimmer sluit
maar leg ons eens uit: hoe kan het dat jij Klingsor hebt gekend?
hoe is dat mogelijk?
Titurel, de vrome held
heeft hem goed gekend
toen wrede vijanden
het rijk van het zuivere geloof belaagden
toen daalden in de heilige, ernstige nacht
de gezegende gezanten van de Heiland naar hem af
en waar Hij uit dronk
bij het Laatste Avondmaal
de kelk
die heilige schaal
waar aan het kruis zijn goddelijke bloed in vloeide
als ook de lans
die dat bloed vergoot
het hoogste goed van alle heilsgetuigen
vertrouwden zij onze koning toe
voor deze heiligheden bouwde hij het heiligdom
en jullie die in zijn dienst gekomen zijn langs paden die geen zondaar kent
jullie weten dat het alleen de reine vergund is
om zich te verenigen met de broeders die de rechtvaardigste werken verrichten
dankzij de wonderkrachten van de Graal
hem naar wie jullie vragen bleef dat daarom ontzegd
Klingsor
hoezeer hij zich ook moeite getroostte
aan gene zijde van het dal had hij zijn woonstee
eraan voorbij ligt menig heidens land
ik weet niet wat hij daar gezondigd heeft
maar hij wilde boeten
zelfs heilig worden
niet in staat de zonde uit te bannen
sloeg hij zondig de hand aan zichzelf
die, uitgestoken naar de Graal, door diens bewaarders werd gekeerd
zijn woede daarover wees Klingsor de weg
naar boze toverij
en die vond hij
de woestenij
herschiep hij in een lusthof
waar duivels mooie vrouwen bloeien
daar verleidt hij de ridders van de Graal
tot boze lust en helse gruwelen
wie zwicht behoort hem voortaan toe
reeds velen heeft hij zo verdorven
toen Titurel gebogen door de last der jaren
aan zijn zoon de heerschappij gaf
nam hij, Amfortas, zich tot taak aan deze toverplaag een eind te maken
jullie weten wat er gebeurde
de speer is nu in Klingsors hand
zelfs heiligen kan hij ermee verwonden
de Graal meent hij al te bezitten
vóór alles dient de speer terug te keren
wie hem brengt wacht roem en geluk
voor het eenzame heiligdom
lag Amfortas vurig biddend
en smeekte om een reddend teken
toen gaf de Graal een schijnsel af
een heilig droomgezicht sprak duidelijk tot hem
in helder stralende woordtekens
door medelijden wetend
wacht de reine dwaas
op hem die ik heb uitverkoren
door medelijden wetend
de reine dwaas
wee wee
wie is die onverlaat?
wat is er? -daar
een wilde zwaan -hij is gewond
wee wee
wie heeft die zwaan geschoten?
de koning zag het als een goed teken toen de zwaan boven het meer cirkelde
toen vloog er een pijl
hij heeft het gedaan dat is de boog
hier is de pijl gelijk aan de zijne
heb jij die zwaan neergehaald?
jazeker wat vliegt tref ik in volle vlucht
heb jij het gedaan?
onbevreesd voor de gevolgen?
bestraf de onverlaat
een ongehoord vergrijp
jij kon moorden
in dit heilige woud
dat jou vredig omringde?
kwamen de dieren niet tam nabij?
begroetten ze je niet vriendelijk en gedwee?
zongen de vogels op hun takken je niet toe?
wat heeft die trouwe zwaan je aangedaan?
om z'n wijfje te zoeken was hij uitgevlogen
om met haar te cirkelen boven het meer
en dat te wijden tot bad
liet dat je onberoerd?
dacht jij kinderlijk alleen aan schieten?
hij was ons dierbaar
wat is hij nu voor jou?
kijk, hier heb jij hem geraakt
daar kleeft nog bloed
de vleugels hangen slap
zijn sneeuwwitte verenkleed bezoedeld
gebroken
is zijn oog
zie je die blik?
besef je nu je zonde?
knaap, zie je de schuld die je op je hebt geladen?
hoe heb je dat kunnen doen?
ik wist het niet
van waar kom je?
dat weet ik niet
wie is je vader?
dat weet ik niet
wie heeft je hierheen gezonden?
dat weet ik niet
je naam dan?
ik had er vele
maar kan mij er niet één herinneren
dat alles weet je niet?
zo dom heb ik tot dusver alleen Kundry meegemaakt
ga nu
laat de koning niet bij zijn bad alleen ga helpen
niets weet je wat ik je vraag
vertel mij dan wat je wel weet want iets moet je toch weten
ik heb een moeder
Herzeleide is haar naam
in het bos en op het vrije veld woonden wij
wie gaf jou die boog?
die heb ik zelf gemaakt om arenden te verjagen
je lijkt me van adel en hooggeboren
waarom liet jouw moeder je je niet in betere wapens bekwamen?
vaderloos werd hij gebaard
Gamuret stierf in het gevecht
om haar zoon die heldendood te besparen
voedde zij, dwaze vrouw, hem zonder wapens op tot dwaas
langs het bos kwamen ooit blinkende mannen op fiere paarden voorbij
zoals zij wilde ik zijn ze lachten en joegen verder
ik ging hen achterna maar haalde hen niet in
ik liep door de wildernis door bergen en door dalen
dagen en nachten gingen voorbij
mijn boog moest mij beschermen tegen wild en grote mannen
ja, boosdoeners en reuzen leerden de onverschrokken knaap te vrezen
wie vreest er mij? zeg het! -de slechten
die mij bedreigden waren die slecht?
wie is er goed?
je moeder van wie jij bent weggelopen
en die nu om jou treurt
voorbij is haar pijn zijn moeder is dood
dood? mijn moeder? wie zegt dat?
ik reed voorbij en zag haar sterven
jou, dwaas, verzocht zij mij te groeten
krankzinnige knaap weer geweld?
wat heeft die vrouw misdaan?
ze sprak de waarheid
want nooit liegt Kundry die zoveel zag
ik versmacht
dat strookt met de genade van de Graal
wie kwaad met goed vergeldt die bant het uit
nooit doe ik goed
ik wil slechts rust
slechts rust ik ben moe
slapen
laat niemand mij wakker maken
nee, niet slapen
angst verstikt me
vergeefs verzet de tijd is daar
slapen
ik moet
de koning keert terug van het baden
hoog staat de zon
laat mij je leiden naar het heilig maal
want als je rein bent
zal de Graal je nu laven en spijzen
wie is de Graal?
dat is niet te zeggen
maar ben jij voor hem uitverkoren
dan zal dat je niet ontgaan
en zie
ik geloof dat ik jou juist beoordeeld heb
geen weg die tot hem leidt
niemand kan die weg bewandelen
als hij niet zelf door de Graal is geleid
ik loop nauwelijks maar voel mij toch al ver
je ziet, mijn zoon de tijd wordt hier tot ruimte
let nu op en laat mij zien
wat een reine dwaas aan kennis bezit
voor het Laatste Avondmaal
dat dag na dag wordt gereedgemaakt
alsof het voor de laatste keer
ons vandaag zal verkwikken
voor wie het goede heeft gedaan
hernieuwt de maaltijd zich
hij mag ter laving komen
ontvangen het allerhoogste geschenk
zoals ooit voor de zondige wereld met duizend smarten
zijn bloed gevloeid heeft
zo zij nu voor Hem Held der verlossing
met een vreugdevol hart mijn bloed vergoten
het Lichaam dat Hij ter verzoening gaf
leeft in ons door zijn dood
het geloof leeft de duif zweeft
die zoete bode van de Heiland
drink de wijn die voor u vloeit
en eet van het levensbrood
mijn zoon, Amfortas
verricht jij de taak?
zal ik vandaag de Graal nog zien
en zal ik leven?
moet ik sterven
zonder bijstand van de Redder?
wee, wee mijn lijden
mijn vader nog eenmaal verricht u de taak
leef
en laat mij sterven
ik leef in het graf
dankzij de Heiland
maar ik ben te zwak om Hem te dienen
boet in zijn dienst je schuld
onthul de Graal
nee
laat hem toegedekt
laat niemand bevroeden hoe mij de aanblik kwelt
die jullie verrukt
wat is de wond de vreselijke pijn
bij het leed, de helse smart om tot deze taak
gedoemd te zijn?
rampspoedig erfdeel dat mij ten deel valt
als enige zondaar van allen
dien ik het allerheiligste te hoeden
en over hen die rein zijn zijn zegen af te smeken
o straf
ongekende straf
van Hem gekrenkt en vol genade
naar Hem naar zijn gewijde groet
moet ik hartstochtelijk verlangen
tot in mijn diepste ziel boetvaardig
moet ik de weg naar Hem gaan
het uur is nabij
een lichtstraal daalt op de heilige kelk
het omhulsel valt
de goddelijke inhoud van de heilige kelk
gloeit hevig stralend op
met de pijn van het zaligste genot
vloeit de bron van het heilig bloed in mijn hart
mijn eigen zondige bloed stroomt in mijzelf terug
en stort zich met wilde schaamte in de wereld die zonde zoekt
het stroomt door de wond gelijkend op de zijne
en door dezelfde speer gemaakt
waarmee de wond aan de Verlosser werd toegebracht
en waaruit Gods Zoon bloedige tranen weende
uit medelijden om de schande der mensen
en nu in dit geheiligde oord
waar ik zorg draag voor goddelijke goederen
en hoeder ben van de verlossende balsem
nu ontwelt aan mij het hete zondige bloed
eeuwig vernieuwd uit de bron van een verlangen
dat boetedoening nimmer stillen kan
erbarmen
o Barmhartige heb erbarmen
neem mij mijn erfdeel af
sluit de wond
opdat ik heilig sterf
rein
en gezond in U
door medelijden wetend
de reine dwaas
wacht op hem
die ik heb uitverkoren
zo is het u voorzegd
wacht getroost
op de taak die thans wordt verricht
onthul de Graal
neem mijn lichaam
neem mijn bloed
omwille van onze liefde
neem mijn bloed
neem mijn lichaam
opdat u Mij gedenkt
o heilige gelukzaligheid
hoe stralend groet ons vandaag
de Heer
wijn en brood van het Laatste Maal
veranderde de Heer van de Graal
door de kracht van de liefde
in het bloed dat Hij vergoot
in het lichaam dat Hij offerde
de heilige gave van bloed en lichaam
verandert nu om u te laven
als liefdesblijk van gezegende troost
in de wijn die voor u is ingeschonken
in het brood dat u nu eet
neem van het brood
verander het in lichaamskracht
trouw tot in de dood
om onverzettelijk
het werk van de Heiland te volbrengen
neem van de wijn
verander hem in het vurige bloed van het leven
om met uw broeders getrouw
te strijden met heilige moed
gelukzalig in geloof
gelukzalig in liefde
wat sta je nog daar?
begrijp je wat je gezien hebt?
jij bent alleen maar een dwaas
naar buiten scheer je weg
maar Gurnemanz geeft je de raad:
laat voortaan de zwanen met rust
en zoek maar ganzen, jij gans
door medelijden wetend
de reine dwaas
gelukzalig
in het geloof
de tijd is gekomen
reeds lokt mijn toverslot de dwaas
die ik in kinderlijke blijheid zie naderen
een vloek houdt de vrouw in doodsslaap
een ban die ik kan breken
vooruit dan aan het werk
naar boven hier naar mij
je meester roept jou naamloze, oerduivelin, helse roos
Herodias was jij en wat nog meer?
Gundryggia daar Kundry hier
kom hier hierheen zeg ik, Kundry
je meester roept
naar boven
ontwaak je?
op het juiste ogenblik weer onderworpen aan mijn macht
wat zoek jij bij die ridderbende
die jou behandelt als een stuk vee?
bevalt het je bij mij niet beter?
toen jij hun heer voor mij gevangen had
de reine hoeder van de Graal
wat dreef je toen weer heen?
ach
diepe nacht
waanzin
razernij
ellende
slaap
diepe slaap
dood
toen wekte een ander jou, niet?
ja, mijn vloek
o verlangen
verlangen
zeker naar die kuise ridders?
daar
daar heb ik gediend
om het kwaad goed te maken dat jij hen had aangedaan?
ze helpen jou niet te koop zijn ze allen
mits ik de juiste prijs bied
de meest standvastige bezwijkt
als hij in jouw armen valt en ten prooi valt aan de speer
die ik zijn meester zelf ontrukte
de gevaarlijkste dient zich aan
beschermd door het schild der dwaasheid
ik wil het niet
welzeker wil jij, want je moet
jij kunt mij niet vasthouden
maar dwingen wel -jij?
je meester -op grond van welke macht?
omdat jouw macht alleen tegen mij niets vermag
ben jij kuis?
waarom vraag jij dat, vervloekte vrouw?
gruwelijke kwelling
de duivel lacht nu dus om mij
omdat ik ooit het heilige zocht?
vreselijke nood
de pijn van teugelloos verlangen de ergste driften van de hel
die ik in mij tot stilzwijgen dwong
dat hoont hij nu luidkeels door jou, jij duivelsbruid?
pas op iemand heeft al geboet voor minachting
de trotse, sterk in heiligheid, die mij ooit verjoeg
zijn volk viel mij toe onverlost smacht de heilige hoeder
weldra, vermoed ik
hoed ik zelf
de Graal
beviel Amfortas je
de held die ik jou tot wellust heb geschonken?
wat smartelijk
zwak ook hij
en allen zwak mét mij getroffen door mijn vloek
o eeuwige slaap
enig heil
hoe jou te winnen?
vrij maakt jou die jou weerstaat
probeer het met de knaap die nadert
ik wil het niet
hij klimt al naar de burcht toe
ben ik daarvoor ontwaakt?
moet ik?
ha, hij is mooi, de knaap
wee mij
wachters, ridders, helden
kom de vijand nadert
zie ze naar de muur stormen mijn verblinde lijfeigenen
hun duivelsgebroed beschermend
zo dapper
dapper
die knaap kent geen vrees hij ontnam de held Ferris het wapen
en keert het tegen de schare
het loopt slecht met hen af
daar raakt hij een arm daar een dij
ze deinzen terug
ze vluchten
ieder neemt een wond mee naar huis
hoe gun ik jullie dat
laat al dat riddergespuis
elkaar maar kelen
wat trots staat hij nu op de kantelen
wat lachen zijn rozenwangen
terwijl hij kinderlijk verbaasd de lege tuin beziet
hé Kundry
wat? al aan het werk?
ik ken het toverwoord wel
dat jou steeds dienstbaar maakt aan mij
jij daar kind
wat jou ook voorspeld werd
te jong, te dom kreeg jij mijn macht te voelen
als je eenmaal je reinheid kwijt bent
zul je voorgoed mij toebehoren
hier was dat lawaai
hier hier
wapens
wilde kreten
wie is de boosdoener?
wraak
mijn geliefde gewond -waar vind ik de mijne?
ik ben alleen ontwaakt -waar zijn ze heen?
waar is mijn geliefde? -waar vind ik de mijne?
ik ben alleen ontwaakt -waar zijn onze liefsten?
wij zagen hen in de zaal met bloedende wonden
wie is onze vijand?
daar staat hij
daar, kijk daar
ik herken het bloed van mijn lief
hij bestormde de burcht -we hoorden de hoorn
mijn held liep erop af
ze kwamen allemaal
hij velde m'n lief -hij velde m'n vriend
vervloekt, vervloekt
dat zul je zijn
ha vermetele
waag jij het naderbij te komen?
waarom versloeg je onze geliefden?
schone kinderen moest ik hen niet verslaan?
naar jullie versperden zij de weg
wilde je naar ons?
had je ons al gezien?
nog nooit zag ik zo fraaie schepselen
heb ik niet gelijk jullie mooi te noemen?
dus jij wilt ons geen kwaad doen?
dat wil ik niet
je hebt zoveel schade aangericht -en onze speelkameraden verslagen
wie speelt er nu met ons?
dat doe ik graag
ben jij ons welgezind treed dan nader
en als je niet tegen ons uitvaart zullen wij je daarvoor belonen
wij spelen niet om goud
wij spelen om minneloon
wil je ons troosten
dan moet je ons voor je winnen
laat die jongen, hij is van mij -nee van mij
o, wat vals
ze hebben zich heimelijk mooi gemaakt
kom, lieve knaap
kom
laat mij voor jou bloeien
schone knaap jou laving geven en genot
dat is mijn minnewens
wat geuren jullie zoet
zijn jullie soms bloemen?
sieraden van de tuin
en geurige geesten
in het voorjaar plukt de meester ons
wij groeien hier
in zomer en zon
voor jou opbloeiend in genot
wees lief voor ons
beloon de bloemen niet te karig
als jij ons niet kunt liefhebben
en beminnen
dan verwelken wij
en sterven wij af
druk mij aan je borst
laat mij je voorhoofd verkoelen
laat mij je wang voelen
laat mij je mond kussen
nee ik
de mooiste ben ik -nee, ik geur lieflijker
o wilde, lieftallige bloemen
als ik met jullie moet spelen geef me dan ruimte
wat mopper je? -om jullie gekibbel
wij kibbelen alleen om jou
doe dat niet -laat hem met rust, hij wil mij
mij liever -nee, hij wil liever mij
jaag je mij weg? -ben je bang voor vrouwen?
durf je niet?
wat doe jij schuw en koel
moeten de bloemen soms de vlinder verleiden?
wat is hij schuw -wat is hij koel
ach laat de dwaas wij geven hem op
nee, hij is van mij
nee, hij is ook van mij
hou op mij vangen jullie niet
Parsifal
blijf
Parsifal
mijn moeder noemde mij zo in een droom
blijf hier
Parsifal
genot en heil begroeten jou tegelijk
onnozele dweepsters ga weg van hem
vroeg verwelkende bloemen
hij is niet gekomen om met jullie te spelen
ga naar huis en verzorg de wonden
eenzaam wacht op jullie menig held
jou verlaten -jou mijden
o smartelijke pijn
wij zouden graag van allen scheiden om met jou alleen te zijn
vaarwel
jij lieve, trotse dwaas
heb ik dit alles gedroomd?
riep je mij, de naamloze?
jou, dwaze reine
heb ik Falparsi genoemd
jou, reine dwaas
'Parsifal'
toen hij stierf in het Arabische land
noemde jouw vader Gamuret zijn zoon zo
die nog in de moederschoot was
stervend groette hij hem met deze naam
om jou dit te vertellen wachtte ik hier op jou
wat bracht jou hierheen
anders dan het verlangen naar dit bericht?
nooit zag ik, nooit kon ik bevroeden wat ik nu aanschouw
en dat mij beangstigt
ben jij ook ontsproten aan deze bloementuin?
nee, Parsifal
jij dwaze reine
ver is mijn geboorteland
ik was slechts hier opdat je mij zou vinden
van verre ben ik gekomen en veel heb ik gezien
ik zag het kind aan moeders borst
zijn eerste gebrabbel lacht mij nog in het oor
met haar hart vol smart
lachte ook Herzeleide
toen zij in haar smart haar kind zag schateren
jij lag neergevlijd op het zachte mos
je was door haar liefkozingen in slaap gebracht
bang en zorgzaam
waakte je moeder terwijl jij sluimerde
's ochtends werd je gewekt
door de hete dauw van moedertranen
slechts wenen kende zij
rouwbetoon om liefde en dood van jouw vader
jou voor die rampspoed te behoeden
zag zij als haar hoogste plicht
ver van wapens en strijd van mannen
wilde zij je verbergen en behoeden
slechts zorgen kende zij en angst
dat iets daarvan ooit tot jou zou doordringen
hoor jij niet nog haar klaaglijk roepen
wanneer je lang was weggebleven?
en wat een vreugde was dat als ze je vond
en als ze dan weer haar armen om je sloeg
schrok jij dan niet haast van haar kussen?
maar jij kreeg haar pijn niet te horen de razernij van haar verdriet
toen op een dag jij niet terugkwam en jouw spoor was uitgewist
nacht en dag bleef ze wachten
totdat haar klacht verstomde
haar verdriet verteerde alle pijn
zij zocht een stille dood
haar hart brak van verdriet en
Herzeleide
stierf
wee, wee
wat heb ik gedaan? waar was ik?
moeder
lieve, dierbare moeder
jouw zoon moest jou vermoorden
o dwaas, waar zwierf jij rond haar vergetend?
jezelf vergetend
dierbare, teerbeminde moeder
omdat droefenis jou vreemd was
heeft ook nooit zoete troost je hart gestild
delg je berouw, je verdriet in de troost
die liefde bieden kan
mijn moeder
kon ik vergeten
wat heb ik nog meer vergeten?
aan wie heb ik ooit gedacht?
slechts dwaasheid leeft in mij
door zijn bekentenis zal zijn schuld eindigen in berouw
door zijn inzicht zal zijn dwaasheid zin krijgen
leer nu de liefde kennen
die Gamuret ontving
toen Herzeleide's hartstocht hem verteerde
die jou ooit het leven gaf
en voor wie dood en dwaasheid wijken
zij biedt jou nu
zoals een moeders laatste groet
van liefde de eerste kus
Amfortas
de wond
ze brandt in mijn hart
o jammerklacht vreselijke klacht
uit het diepst van mijn hart schreeuwt zij mij toe
ellendige, beklagenswaardige
ik zag de wond bloeden
nu bloedt ze in mij
hier
nee, de wond is het niet
laat haar bloed maar vloeien
hier mijn hart brandt
de hunkering die al mijn zintuigen beheerst
o kwelling der liefde
alles beeft en tintelt in zondig verlangen
dof staart mijn blik
naar de Heilsbokaal
het heilige bloed gloeit op
blijdschap om verlossing
goddelijk mild
doorsiddert alle zielen
alleen hier in mijn hart wijkt niet de pijn
ik hoor de weeklacht van de Heiland
de weeklacht
om het ontwijde heiligdom
verlos mij
red mij
uit schuldbevlekte handen
zo riep Gods weeklacht vreeswekkend luid
tot mijn ziel
en ik, de dwaas, de lafaard, trok op kwajongensstreken uit
Verlosser
Heiland
Heer van genade
hoe boet ik, zondaar, voor mijn schuld?
geprezen held verjaag die waan
kijk op wees lief voor wie in liefde komt
ja, deze stem
zo riep ze hem
en die blik herken ik duidelijk
zo ongedurig lachend
zo trilden die lippen voor hem en zo hief zij fier het hoofd
zo wuifden lachend haar lokken zo omstrengelde haar arm zijn hals
zo stal met alle pijn verbonden met een kus die mond zijn zielenheil
ha, die kus
verleidster weg van mij
voor eeuwig weg van mij
wreedaard, als jouw hart slechts de pijn van anderen voelt
voel dan ook de mijne
als jij verlosser bent red me dan
door je met mij te verenigen
al een eeuwigheid wacht ik op jou
de Heiland die ik ooit zo driest beledigd heb
o kende jij de vloek die mij door slapen en waken
door dood en leven pijn en lachen
mij hardend door steeds nieuw lijden
achtervolgt in mijn bestaan
ik zag Hem
Hem
en
ik lachte
toen trof mij
zijn blik
nu zoek ik Hem van wereld tot wereld
om Hem nogmaals te ontmoeten
in mijn diepste nood
denk ik dat zijn oog al nabij is
en voel ik zijn blik al op mij rusten
dan is dat vervloekte lachen weer daar
een zondaar valt in mijn armen
dan lach ik
ik kan niet wenen
alleen maar schreeuwen en tieren
in steeds hernieuwde waanzinsnacht
waar ik door boete doen nog amper uit ontwaak
Hem naar wie ik smachtend heb uitgekeken
die ik herken en dom heb uitgelachen
laat mij aan zijn borst wenen
één uur maar met Hem verenigd zijn
en ook al verstoten God en de wereld mij
laat mij in jou gezuiverd zijn van zonde
en verlost
voor eeuwig zou jij met mij verdoemd zijn
als ik ook maar een uur mijn roeping zou vergeten in jouw armen
ook tot jouw heil ben ik gezonden mits jij verzaakt aan jouw verlangens
de bron waaraan jouw leed ontspringt biedt niet de troost die het beëindigt
het heil zul jij pas vinden
als die bron is opgedroogd
iets anders is het
waarnaar ik de broeders zag smachten
hun vlees kastijdend en dodend
maar wie herkent de ware bron van het enige heil?
o ongeluk dat alle redding op de vlucht doet slaan
o verblinding van de wereldse waan
in verlangen naar het hoogste heil
toch naar de bron van verdoemenis te dorsten
dus door mijn kus heb jij inzicht gekregen in de wereld?
dan zul je door de omhelzing van mijn liefde goddelijkheid verkrijgen
verlos de wereld als dat je taak is
het uur schiep jou tot God
laat mij dan maar eeuwig verdoemd
voor immer ongeheeld mijn wond
verlossing, zondares, bied ik ook jou
laat je door mij beminnen
dan zul je ook mij verlossing brengen
liefde en verlossing wachten jou
als je mij de weg wijst naar Amfortas
nooit zul jij hem vinden
laat hem in zijn verderf, de onzalige
die ik heb uitgelachen
getroffen door zijn eigen speer
wie kon hem verwonden met het heilige wapen?
hij
hij die eens mijn lachen heeft bestraft
zijn vloek geeft mij kracht
tegen jou zelf roep ik dat wapen aan
als jij die zondaar eert met medelijden
waanzin
medelijden
heb medelijden met mij
één uur maar de mijne
één uur maar de jouwe
en de weg zal je gewezen worden
ga heen, onzalige vrouw
help kom hier
houd die brutale knaap tegen
houd hem tegen versper hem de weg
al vind je alle wegen van de wereld de weg die je zoekt zul je niet vinden
want wegen die van mij wegleiden
vervloek ik
dwaal
mij zo vertrouwd
dat geef ik jou mee tot geleide
halt jou zal ik bezweren met het juiste wapen
zijn meesters speer brengt de dwaas tot staan
met dit teken bezweer ik jouw toverij
zoals hij weer de wond sluit die jij ermee geslagen hebt
zo laat hij ook jouw leugens
tot puin ineen storten
je weet waar je mij weer kunt vinden
van daar klonk het gekreun
zo hartverscheurend klaagt geen wild
en zeker niet op de heiligste ochtend
ik geloof dat ik die jammerklacht ken
zij weer hier?
de winterse doorns hielden haar verborgen
hoe lang al?
sta op, Kundry
de winter is gevlucht het is voorjaar
ontwaak voor het voorjaar
koud en verstard
ditmaal zou ik haast denken dat ze dood was
maar het was toch haar gekreun dat ik hoorde?
krankzinnige vrouw heb je niets te zeggen?
is dit jouw dank
dat ik je gewekt heb uit je doodsslaap?
dienen
dat zal je weinig moeite kosten
op boodschap uitgestuurd wordt niemand meer
kruiden en wortels vindt ieder voor zichzelf
dat hebben de dieren van het bos ons geleerd
ze loopt anders dan gewoonlijk
komt dat door de heilige dag?
o dag van genade zonder weerga
tot haar heil
heb ik de stakker vandaag uit haar doodsslaap mogen wekken
wie nadert daar de heilige bron?
in donkere wapentooi?
het is geen der wapenbroeders
heil, mijn gast
ben je verdwaald en moet ik je de weg wijzen?
krijg ik geen groet?
als jouw gelofte je verplicht te zwijgen
dan verlangt de mijne dat ik spreek
je bent hier op gewijde grond
daar treedt men niet met wapens aan
gesloten helm, schild en speer
en dat ook nog vandaag
weet je dan niet welke heilige dag het vandaag is?
van waar, van welke heidenen, kom je dat je niet weet
dat het vandaag de heilige Goede Vrijdag is?
weg met die wapens
beledig niet de Heer die vandaag zijn heilige bloed
aan de zondige wereld ter verzoening gaf
herken je hem? hij heeft ooit de zwaan neergehaald
hij is het de dwaas die ik in woede heenzond
welke paden heeft hij gevonden?
ik ken die speer
o heiligste dag waarop ik heden mocht ontwaken
het doet mij goed je weer te zien
dus ook jij kent mij nog
die droefheid en nood zo diep kromden?
waar kom je vandaag vandaan?
langs paden van dwaling en lijden ben ik gekomen
ben ik daar nu aan ontkomen
nu ik weer het ruisen van dit woud hoor
en jou, goede grijsaard, weer begroet?
of vergis ik mij weer?
alles lijkt veranderd
zeg dan naar wie zocht je?
naar hem wiens klagen ik ooit verbaasd hoorde
om hem het heil te brengen mag ik mij uitverkoren wanen
opdat ik nooit de heilsweg zou vinden
dreef mij een wrede vloek tot eindeloos dolen
tal van noden dwongen mij van het pad als ik het eindelijk dacht te zien
wanhoop overviel mij
ik vreesde het heilige voorwerp niet te kunnen redden
en liep zo talrijke wonden op
want zelf mocht ik er niet mee strijden
onbezoedeld breng ik nu naar huis
wat daar hoog en verheven schittert
de heilige speer van de Graal
o genade hoogste heil
o heilig verheven wonder
o heer
de vloek die u van het rechte pad verdreef
is nu geweken
hier bent u dit is het domein van de Graal
zijn ridders verwelkomen u
zij hebben het heil nodig
het heil dat u brengt
sinds de dag dat u hier was
zijn de rouw, die u bekend is
en de vrees
uitgegroeid tot hoogste nood
Amfortas, vechtend tegen zijn wond en opstandige ziel
begeerde uit koppigheid slechts de dood
ondanks smeekbeden en rampspoed van zijn ridders
weigerde hij zijn heilige taak te verrichten
de Graal bleef geborgen in zijn schrijn
zo hoopt zijn hoeder die berouw heeft van zijn zonden
en niet kan sterven zolang hij hem aanschouwt
zijn einde af te dwingen
en met zijn leven ook zijn lijden te beëindigen
de heilige spijziging blijft ons ontzegd
met gewoon eten moeten wij ons voeden
daardoor ging de kracht van onze helden teloor
geen oproep meer tot heilige gevechten komt er nog uit verre streken
bleek en beklagenswaardig
strompelt daar de moedeloze en leiderloze ridderschaar
in dit bos verschool ik mij
wachtend op de dood
hetzelfde lot dat mijn oude wapenheer al had getroffen
want Titurel mijn heilige held
die nu niet meer door de aanblik van de Graal gelaafd werd
hij stierf
een mens
als iedereen
en ik ik ben het
die al dit leed heeft aangericht
ach welke zonden moeten er op dit dwaze hoofd
al eeuwen drukken?
want boete noch verzoeningsdaad kan mijn blindheid verhelpen
ik was tot redding uitverkoren
maar dolend en verloren verdwijnt mijn laatste reddende pad
niet zo
laat de heilige bron zelf
een sterkend bad voor onze pelgrim zijn
hij heeft vandaag nog een verheven werk te doen
hij moet een heilige taak verrichten
laat hij dus vrij van smetten zijn
en van een lange dwaaltocht
moet het stof nu van hem afgewassen
word ik vandaag nog naar Amfortas geleid?
zeker de hoge burcht verwacht ons
de rouwplechtigheid
voor mijn geliefde heer
roept mij daarheen
om de Graal nog eenmaal voor ons te onthullen
zijn lang verzuimde taak nog eenmaal te vervullen
tot heiliging van zijn verheven vader
bezweken onder de schuld van zijn zoon
waarvoor hij nu boeten wil
dat beloofde ons Amfortas
jij hebt mijn voeten gewassen
laat nu mijn vriend mijn hoofd bevochtigen
wees gezegend, reine, door het reine
dan word je vrij van de last van alle schuld
jij hebt mijn voeten gezalfd
laat Titurels gezel mijn hoofd nu zalven
opdat hij mij nog deze dag begroet als koning
zo is het ons beloofd
zo zegen ik uw hoofd
om u als koning te begroeten
u, reine
u die medelijdend duldt en weet van de heilsvervulling
u die het lijden droeg van de verloste
neem de laatste last nu van zijn hoofd
mijn eerste taak is deze:
aanvaard de doop en geloof in de Verlosser
hoe mooi komt mij de weide voor vandaag
ik trof wel wonderbloemen aan
die mij tot mijn hoofd omwoekerden
maar nimmer zag ik zo zacht en teer
de halmen, bloesems en bloemen
noch geurde alles zo lieflijk en sprak tot mij zo vertrouwd
dat is de betovering van Goede Vrijdag, heer
o de dag der hoogste smart
dan moet al wat bloeit, ademt, leeft en herleeft
slechts rouwen en wenen
u ziet dat het niet zo is
het zijn zondaarstranen van berouw
die veld en weide vandaag besprenkelen met heilige dauw
die liet hen gedijen
verheugd zijn alle schepselen om het liefdesteken van de Verlosser
en dragen hun gebed aan Hem op
Hem zelf aan het kruis aanschouwen kunnen zij niet
dus kijken zij op naar de verloste mens
die voelt zich vrij van de last van de zonde
rein en genezen door het liefdesoffer Gods
dat merken halm en bloem in de weide
vandaag worden zij niet vertrapt door mensenvoeten
maar, zoals ook God met bovenaards geduld erbarmen had
en voor de mens heeft geleden
zo ook ontziet de mens vandaag in vrome hulde
hen met lichte tred
daarvoor dankt heel de schepping
al wat bloeit en weldra sterft
nu de van zonden bevrijde natuur
vandaag haar dag van onschuld viert
ik zag hen verwelken die eerder naar mij lachten
smachten zij vandaag dan naar verlossing?
ook jouw tranen
werden gezegende dauw
je huilt
zie: de weide lacht
het midden van de dag
het uur is daar
sta toe, heer dat uw knecht u voorgaat
wij brengen geborgen in zijn schrijn
de Graal naar de heilige taak
wie bergt gij dan in duistere schrijn
en brengt gij rouwend hier?
in deze rouwschrijn rust de held
hier rust de heilige kracht
waarop God zelf zich ooit verliet
Titurel
brengen wij
wie heeft hem geveld die voorheen
door God zelf werd beschermd?
geveld door de last der ouderdom
daar hij de Graal niet meer aanschouwde
wie belette hem de Graal te aanschouwen?
die gij daar meevoert
de zondige hoeder
wij brengen hem omdat hij vandaag
voor het laatst de taak volbrengen wil
voor het laatst
ja, wee
wee
wee mij
bereidwillig klaag ik met jullie mee
nog bereidwilliger aanvaard ik van jullie de dood
de mildste boete voor mijn zonde
mijn vader
hoog gezegende held
u reinste
voor wie de engelen ooit bogen
ik was degene die sterven wilde
en u bracht ik de dood
u die nu in goddelijke luister
de Verlosser zelf aanschouwt
smeek Hem
dat zijn heilige bloed
als nog eenmaal vandaag zijn zegen de broeders zal verkwikken
hun nieuw leven brengt
en mij eindelijk
de dood brengt
dood
sterven
enige genade
laat de gruwelijke wond, het gif, sterven
zet stil het hart waaraan het vreet
mijn vader
u roep ik
roept u het Hem toe
Verlosser
schenk mijn zoon rust
onthul de Graal verricht de taak
uw vader maant u u moet
nee niet meer
ik voel de dood mij reeds omarmen
en ik zou weer terug in het leven moeten?
waanzinnigen mij dwingen te leven?
jullie hebben mij toch de dood gegeven?
hier ben ik
uit deze open wond vloeit het bloed dat mij vergiftigt
trek jullie wapen, doop je wapen in
diep, tot aan het gevest
voorwaarts helden
dood aan de zondaar en zijn leed
dan zal de Graal vanzelf wel stralen
slechts één wapen helpt
slechts de speer die de wond sloeg kan haar sluiten
wees nu geheeld van zonde en schuld verlost
want ik vervul voortaan jouw taak
gezegend is jouw lijden
dat de kracht van het hoogste medelijden
en de macht van de zuiverste kennis
aan de bedeesde dwaas gaf
de heilige speer
ik breng hem jullie terug
o wonder van het hoogste geluk
uit de speer die de wond sloot
zie ik nu heilig bloed vloeien
verlangend naar de verwante bron
die in de Graal daar welt
niet langer zij hij weggeborgen
onthul de Graal
ontsluit de schrijn
wonder van het hoogste Heil
verlossing voor de Verlosser