Naar ’t Westen dwaalt de blik.
Naar ’t Oosten vaart het schip.
Fris waait de wind naar het vaderland.
Mijn Ierse kind, waar bleef je zo lang?
Zijn het jouw zuchten die in mijn zeilen blazen?
Waai toch, jij wind!
Ach wee, mijn kind!
Iers meisje.
Wild en lief!
Wie durft mij te bespotten?
Brangäne, jij?
Waar zijn we?
Blauwe strepen verschijnen in het Oosten...
Zacht en snel zeilt het schip...
Bij rustige zee bereiken we voor de avond het land.
Welk land? - Cornwallis.
Nooit!
Wat hoor ik? Meesteres!
Ontaard geslacht...
... uw vaderen onwaardig!
Moeder, waar blijft jouw macht over zeeën en stormen?
Loze kunst van de tovenares...
... enkel balsems kan je nog bereiden...
Wek in mij het onstuimige geweld!
Luister naar mijn wil, dralende winden!
Kom en strijd met jullie geraas!
Woedende wervelwinden, laat de storm razen!
Wek deze dromende zee!
Toon haar de buit die ik haar aanbied!
Vernietig dit trotse schip! Verzwelg het wrak!
Alles wat er op leeft...
... geef ik de winden als loon!
Dit onheil heb ik voorvoeld!
Isolde!
Wat hield je zo lang verborgen?
Niet één traan liet je voor vader en moeder.
Nauwelijks groette je wie achterbleef.
Kil en zwijgzaam nam je afscheid.
Bleek en stil bleef je tijdens de reis.
Je at niet...
Je sliep niet...
Verstard, ellendig...
... en ontdaan.
Ik kan het niet verdragen...
... voor jou niets te betekenen.
Zeg toch wat je kwelt.
Beste meesteres...
Vertrouw me toch!
Lucht!
Ik stik!
Door mij verkozen, voor mij verloren.
Verheven en geheeld.
Dapper en laf!
Aan de dood gewijd hoofd!
Aan de dood gewijd hart!
Wat denk je van de knecht? - Wie bedoel je?
Die held daar...
... die mijn blik beschaamd ontwijkt.
Bedoel je Tristan?
De hooggeprezen man?
De weergaloze held, gekroond met roem?
Die vlucht voor de strijd...
... nu hij voor zijn heer een ontzielde bruid won!
Lijkt mijn verhaal je duister?
Vraag hem dan zelf of hij naar mij durft te komen.
Hij liet na mij eerbiedig te groeten...
... om zo mijn blik te ontwijken, die weergaloze held!
Hij weet wel waarom!
Zeg die hoogmoedige wat zijn meesteres wil.
Laat hem snel hier komen!
Zal ik hem vragen jou te komen groeten?
Ik eis dat mijn vazal mij vreest!
Ik, Isolde!
Pas op, Tristan!
Boodschap van Isolde.
Wat meldt de trouwe dienares van mijn meesteres?
Isolde wenst u te zien.
Verveelt de lange reis haar?
Voor zonsondergang zijn we aan land.
Haar bevelen zal ik trouw uitvoeren.
Ga dan naar haar.
Dát is haar wil.
Waar het groene land nog blauw kleurt...
... wacht mijn koning op mijn meesteres.
Ik kom haar weldra halen om haar naar hem te begeleiden.
Heer Tristan...
Ze vraagt dat je haar dient...
... en dat je naar haar komt.
Waar ik ook ben...
... dien ik haar trouw.
Maar als ik het roer verlaat...
... hoe stuur ik het schip dan naar Markes land?
Waarom bespot je mij?
Hoor de woorden van mijn meesteres!
Dit moest ik u zeggen:
"Ik eis dat mijn vazal mij vreest!"
Mag ik antwoorden?
Wat zou je zeggen?
Zeg aan Isolde:
"Wie Ierlands dochter als koningin aan zijn oom schenkt..."
"... kan niet haar vazal zijn!"
"Een heer van de wereld is Tristan, de held!"
Zeg haar dit, al zouden duizend Isoldes morren!
Heer Morold voer naar Cornwallis om er cijns te heffen.
Zijn lichaam ligt nu begraven op een eiland in de desolate zee!
Zijn hoofd, dat hangt in Ierland, als cijns betaald door Engeland!
Leve Tristan, onze held! Hoe goed die cijns betalen kan!
Ach, wee! Dit te moeten dulden!
Wat zegt Tristan?
Vraag het niet! - Spreek zonder vrees.
Hoffelijk ontweek hij mijn vraag.
En toen je aandrong?
Hij zei dat hij jou overal trouw dient...
... maar als hij het roer zou verlaten...
... hoe voer hij dan naar Markes land?
Om de cijns te betalen die hij uit Ierland bracht!
Hij liet Kurwenal jouw boodschap beantwoorden...
Dat heb ik wel gehoord!
Hoor nu de oorzaak van mijn smaad.
Als ze mij spottend toezingen...
... zal ik hen van antwoord dienen:
In een armzalige sloep die naar Ierlands kusten dreef...
... lag een stervende man.
Hij leerde Isoldes kunsten kennen.
Met zalf en balsem genas zij zijn wonde.
Hij liet zich listig Tantris noemen.
Isolde herkende hem snel als Tristan.
Ze merkte in zijn zwaard een kerf...
... waarin de splinter paste die ze ooit gevonden had in Morolds hoofd.
Toen welde een kreet op uit het diepst van mijn hart.
Met getrokken zwaard stond ik voor hem...
... om Morolds dood te wreken.
Vanuit zijn bed...
... richtte hij zijn blik...
... niet op het zwaard...
... niet op mijn hand...
Hij keek mij in de ogen.
Zijn ellende raakte me.
Het zwaard...
Ik liet het zwaard vallen.
Ik verzorgde zijn wonde...
... zodat hij weg kon gaan...
... en zijn blik mij niet meer zou bezwaren.
En ik heb dat niet opgemerkt!
De gast die ik ooit hielp verplegen!
Je hoorde zopas zijn lof.
Die ongelukkige was hij.
Hij zwoer mij eeuwige dank en trouw.
Hoor nu hoe een held zijn woord houdt!
Wie ik als Tantris liet gaan, keerde als Tristan weer.
Nu vraagt hij Ierlands erfgename ten huwelijk...
... voor Marke, zijn oom, de koning van Cornwallis.
Wie durfde in Morolds tijd ons zo te beledigen?
Welke vazal durfde naar Ierlands kroon dingen?
Wee mij!
Ik heb deze smaad zelf gezocht.
Het zwaard van de wraak...
... liet ik machteloos vallen.
Nu dien ik...
... de vazal.
Allen verheugden zich op die dag van vrede en verzoening.
Hoe kon ik vermoeden dat dit jou droefheid bracht?
Blinde ogen!
Dwaze harten!
Makke moed, versagend zwijgen!
En Tristan praalde met wat ik verborgen hield!
Zwijgend redde ik zijn leven.
Mijn zwijgen beschermde hem.
Dat alles gaf hij prijs!
Zegevierend wees hij naar mij...
"Zij is een schat, mijn heer."
"U zou haar moeten huwen."
"Die knappe Ierse haal ik hierheen."
"De weg ken ik goed..."
"...één wenk en ik snel naar Ierland."
"Isolde wordt de uwe."
"Mij lokt het avontuur!"
Vervloekt, schurk!
Vervloekt!
Wraak!
Dood!
Dood voor ons beiden!
Dierbare meesteres!
Lieve Isolde!
Luister naar me...
Kom!
Wat een waanzin!
Wat een ijdele toorn!
Wat verblindt je zo?
Hoe kon Tristan jou beter lonen dan met de schitterendste kroon?
Zo dient hij trouw zijn oom...
... en geeft jou het mooiste geschenk.
Hij laat zijn eigen erfdeel varen...
... en biedt het jou aan.
Voor jou koos hij Marke als gemaal.
Hoe kan je die keuze laken? Is hij jou niet waardig?
Hij heeft een edel en mild gemoed.
De hoogste held dient hem trouw.
Wie zou zijn geluk niet willen delen?
Onbemind...
Moet ik de edelste man...
... steeds onbemind nabij zijn?
Hoe kan ik die kwelling verdragen?
Wat bedoel je?
Onbemind?
Waar leeft dan de man die jou niet bemint...
... die Isolde zag en zich niet in haar verloor?
Als jouw uitverkorene...
... zo koud zou zijn...
... en een betovering hem van jou verwijderd hield...
... dan wist ik hem aan jou te binden.
De macht van de liefde zou hem boeien.
Ken jij je moeders kunsten niet?
Zou zij mij...
... zonder raad met jou laten vertrekken?
Haar raad was terecht.
Haar kunsten zouden nu welkom zijn.
Wraak voor het verraad en rust voor het lijdende hart!
Breng mij dat kistje.
Het bevat alles voor jouw geluk.
Zo schikte je moeder de machtige toverdranken...
Balsem voor pijn en wonden.
Tegengif tegen dodelijk vergif.
De beste drank bewaar ik hier.
Nee, die is het niet.
Ik kerfde er een teken in.
Déze drank heb ik nodig. - De doodsdrank!
Wee mij! Het land is nabij!
Sta op, vrouwen!
Maak jullie klaar!
Aan vrouwe Isolde laat Tristan zeggen:
"De vreugdesvlag begroet vrolijk het land."
"Ze meldt uw komst aan koning Marke."
"Bereid u voor..."
"... om aan land te gaan onder mijn begeleiding."
Breng Tristan mijn groet...
... en meld hem wat ik zeg:
"Ik kan niet aan uw zijde voor koning Marke staan..."
"... als ik geen genoegdoening krijg voor een ongeboete schuld."
"Vraag me eerst om vergiffenis!"
Let goed op en meld het juist!
Ik zal me niet klaarmaken om hem aan land te begeleiden...
... noch wil ik aan zijn zijde voor koning Marke staan...
... tenzij hij eerst vergiffenis vraagt voor zijn ongeboete schuld.
Enkel dan zal hij van mij genade verkrijgen.
Ik zal het zo overbrengen, maar wacht hoe hij het opneemt!
Vaarwel, Brangäne!
Groet de wereld, groet vader en moeder!
Ben je van plan te vluchten? Waarheen moet ik je volgen?
Hoorde je het niet?
Ik zal Tristan hier opwachten.
Volg trouw mijn bevel:
bereid de drank...
... die ik je toonde.
Welke drank? - Deze!
Vul er de gouden kelk mee.
Die drank, voor wie? - Voor wie mij bedroog!
Laat hem drinken ter verzoening.
Hoe vreselijk! Spaar mij!
Ken jij mijn moeders kunsten niet?
Denk je dat zij die alles schrander afwoog...
... mij zonder raad met jou naar een vreemd land zond?
Voor pijn en wonden gaf ze balsem...
... voor dodelijk vergif een tegengif.
Voor de grootste pijn...
... gaf zij de doodsdrank.
De dood bedankt haar nu!
O, diepste smart! - Gehoorzaam je mij?
O, hoogste leed! - Ben je me trouw?
Laat heer Tristan komen!
Zeg, vorstin, wat u wenst.
Weet jij niet wat ik verlang...
... omdat je me mijdt uit vrees eraan te voldoen?
Uit eerbied hield ik mij afzijdig.
Weinig eer gaf je mij:
met spot weigerde je te gehoorzamen.
Gehoorzaamheid alleen weerhield me.
Om je heer te dienen...
... ben je oneerbiedig tegen zijn bruid?
De zede eist dat de bruidswerver de bruid op de bruidsreis mijdt.
Met welke bedoeling?
Vraag dat aan de zede!
Als je zo zedig bent...
... moet jij je ook een andere zede herinneren.
Verzoen je met de vijand als hij je als vriend moet eren.
Welke vijand?
Vraag het je vrees!
Bloedschuld heerst tussen ons.
Die werd geboet. - Niet tussen ons.
In het openbaar werd voor allen verzoening gezworen.
Voordien reeds verborg ik Tantris en kwam Tristan in mijn macht.
Wat hij verheven zwoer, dat zwoer ik niet.
Ik had geleerd te zwijgen.
Toen hij ziek in de stille kamer lag...
... en ik met het zwaard voor hem stond...
... toen zweeg mijn mond.
Toen weerhield ik mijn hand.
Wat ik toen met hand en mond beloofde...
... zwoer ik zwijgend na te komen.
Nu wil ik mijn eed nakomen.
Wat zwoer u?
Wraak voor Morold!
Is het dat wat u wil? - Bespot me niet!
Die edele Ierse held was mijn verloofde.
Voor mij trok hij ten strijde.
Toen hij viel...
... viel ook mijn eer.
Met een lijdend hart zwoer ik een eed:
"Als een man die moord niet wreekt..."
"... zal ík het doen."
Ziek en uitgeput lag je in mijn macht.
Waarom ik je toen niet doodde?
Dat zou jij je moeten afvragen.
Ik verpleegde jouw wonde, zodat jij, eens gezond verslagen zou worden...
... door de man die Isolde wil winnen.
Je mag zelf je lot bepalen.
Alle mannen staan op goede voet met jou.
Wie moet jou dan verslaan?
Als Morold jou zo dierbaar was, neem het zwaard dan weer op.
Hanteer het met vaste hand...
... zodat je het niet laat vallen.
Dan zou ik de belangen van jouw heer slecht verdedigen.
Wat zou koning Marke zeggen als ik jou versloeg?
Kroon en land verwierf je voor hem.
Acht je zijn dank zo gering?
Hij zou woedend zijn als ik de man doodde die hem het vredespand levert.
Behoud je zwaard!
Ik hief het toen de wraak in mijn borst woedde.
Je blik onderzocht...
... of ik een goede bruid voor Marke zou zijn.
Het zwaard liet ik toen zakken.
Laat ons nu ter verzoening drinken!
Waar zijn we? - Dicht bij het doel.
Tristan, verkrijg ik verzoening? Wat heb je mij te zeggen?
De meesteres van het zwijgen gebiedt mij te zwijgen.
Als ik vat wat zij verzweeg, dan verzwijg ik wat zij niet vat.
Je zwijgen vat ik, je ontwijkt me.
Weiger je mij de verzoening?
Hoor je het geroep?
We zijn er.
Weldra staan wij voor koning Marke.
Moet jij hem niet zeggen:
"Mijn heer en oom, bekijk haar nu!"
"Een fijnere vrouw kon je nimmer vinden."
"Ooit versloeg ik haar verloofde."
"Zijn hoofd zond ik haar toe."
"De wonde die hij me sloeg..."
"...heeft ze vriendelijk geheeld."
"Mijn leven lag in haar macht."
"Ze schonk het mij, die milde, jonge vrouw."
"Ze schonk jou zelfs haar hand, tot schande van haar vaderland."
"Als dank voor zoveel gaven..."
"... bood ze mij een verzoeningsdrank."
"Die schonk ze mij om alle schuld te boeten."
Touwen los!
Werp het anker!
Laat het anker! Richt het roer naar de stroom!
De mast en de zeilen in de wind!
Goed ken ik Ierlands koningin en de toverkracht van haar kunsten.
Ik genoot van de balsem die ze me bood...
Nu neem ik de beker om helemaal te genezen!
Hoor de verzoeningseed, die ik als dank zal zeggen.
Tristans eer: hoogste trouw!
Tristans ellende: opperste trots!
Illusie van het hart!
Droom van het voorgevoel!
Enige troost van eeuwige treurnis...
Goede drank van het vergeten.
Jou drink ik zonder aarzelen! - Ook hier weer bedrog?
De helft is voor mij!
Verrader!
Dit drink ik voor jou!
Tristan! - Isolde!
Trouweloze geliefde! - Zaligste vrouw!
Heil koning Marke!
Wee!
Eeuwige nood in plaats van een snelle dood!
Dit is nu het bedrieglijke werk van een dwaze trouw!
Wat droomde ik van Tristans eer?
Wat droomde ik van Isoldes smaad?
Was je voor mij verloren? - Had jij me verstoten?
Bedrieglijke toverlist! - IJdele woededreiging!
Isolde! - Tristan!
Wat een vreugde in ons hart!
Wat een zaligheid!
Hoe groots bloeit het liefdesverlangen!
Zalig gloeit de smachtende liefde!
Isolde! - Tristan!
Aan de wereld ontnomen, maar voor mij gewonnen!
Alleen nog van jou bewust, opperste liefdeslust!
Snel de mantel, de koningstooi!
Luister! We zijn er!
Met een rijk gevolg nadert koning Marke.
Hij verheugt er zich op zijn bruid te zien.
Wie komt er?
De koning. - Welke koning?
Wat gebeurt er, Brangäne?
Isolde, beheers je!
Leef ik? Welke drank heb ik gedronken?
De liefdesdrank!
Tristan! - Isolde!
Moet ik leven?
Zaligheid vol listen!
Bedrieglijk geluk!
Hoor je de hoorns nog?
De klank lijkt me al ver weg.
Ze zijn nog nabij.
Je hoort ze nog duidelijk.
Onrust en angst misleiden jouw oor.
Het is de wind...
... die het lover doet ruisen.
Jij neemt je dromen voor werkelijkheid!
Ik hoor het hoorngeschal.
Hoorngeschal klinkt niet zo liefelijk.
Het is het zachte gekabbel van de bron.
Die zou ik niet kunnen horen, als de hoorns schalden!
In de stilte van de nacht lacht enkel de bron me toe.
Wil je hem die mij opwacht in de zwijgende nacht...
... van mij weghouden, alsof je de hoorns nog hoorde?
Luister toch...
Spionnen wachten hem op.
Denk je dat de wereld net als jij verblind is?
Toen Tristan de bruid bij Marke bracht...
... waren alle ogen op haar gericht.
De koning was bezorgd...
... dat de reis jou vermoeid zou hebben.
Toen was er één man...
... die slechts naar Tristan keek.
Met listige blik...
... zocht hij een aanwijzing die hem van pas kon komen.
Vaak tref ik hem listig luisterend aan.
Hoed je voor Melot, hij spant heimelijk een valstrik.
Bedoel je heer Melot?
Hoe vergis jij je!
Is hij niet Tristans trouwste vriend?
Als mijn geliefde niet bij mij kan zijn...
... is hij steeds bij Melot!
Wat hem voor mij verdacht maakt, maakt hem voor jou dierbaar.
Van Tristan gaat hij naar Marke...
... en zaait daar tweedracht.
De Raad besliste haastig tot deze nachtelijke jacht.
Maar ze jagen op edeler wild dan jij denkt.
Uit medelijden met zijn vriend...
... bedacht Melot deze list.
Wil jij nu zijn trouw laken?
Hij zorgt beter dan jij voor mij.
Hij opent voor Tristan deuren die jij voor mij dichthoudt.
Bespaar mij dit nodeloze talmen!
Geef het teken!
Doof het laatste licht!
Moge de nacht ons geheel omhullen!
Reeds heerst zijn stilte over land en huis.
Reeds vult hij het hart met zalige angst.
Doof het licht!
Doof het schijnsel!
Laat mijn geliefde binnen!
Laat de toorts jou het gevaar tonen!
Ach, die onzalige drank!
Slechts éénmaal bedroog ik jouw wil!
Had ik blind gehoorzaamd, dan leidde dit tot de dood.
Maar jouw smadelijke schande...
... die heb ik op mijn geweten.
Jouw schuld? Dwaze vrouw!
Ken jij dan niet de kracht van de liefde?
Zij is de koningin van de dapperste moed!
Liefde heerst over de wereld.
Leven en dood zijn haar onderdanig.
Ze weeft hen uit lust en leed.
Nijd verandert ze in liefde.
Vermetel nam ik het werk van de dood over.
De liefde onttrok het aan mijn macht.
Ik wijdde me aan de dood. Ze nam me als pand.
Ze nam het werk zelf ter hand.
Hoe zij het wendt...
... waarheen ze me ook voert...
... ik werd haar onderdaan.
Laat mij nu gehoorzaam zijn!
Haar listige drank dooft bij jou het licht van de rede...
Je kan niet zien waarvoor ik je waarschuw...
Maar alsjeblieft, doof de fakkel toch niet!
De liefde zette me in vuur en vlam.
De liefde deed mijn hart branden.
De liefde lacht me toe als het licht van mijn ziel.
De liefde wil nu dat het nacht wordt.
Waar jouw licht haar wou verdrijven...
... wil de liefde helder schijnen.
Hou trouw de wacht!
Ik doof deze vlam...
... zelfs al is ze mijn levenslicht.
Isolde, geliefde! - Tristan, geliefde!
Ben je de mijne? - Heb ik je weer?
Eindelijk! - Kom aan mijn borst!
Zijn dit je ogen? - Is dit je hart?
Hou ik je vast?
Is het geen bedrog? Is het geen droom?
O zielsgenot!
Zoetste, edelste, dapperste, schoonste lust!
Zonder gelijke! - Meer dan rijke!
Ongekende! - Verhevene!
Hemelhoogste wereldverzaking!
Tristan, mijn! - Isolde, mijn!
Eeuwig de mijne!
Zo lang ver weg!
Zo ver nabij!
Vijand van de vreugde, boze verte!
Nabij en toch zo ver, zozeer gescheiden!
Zoete nabijheid, lege verte!
Jij in het donker, ik in het licht!
Het licht...
... doofde maar niet!
De zon ging onder zonder de jaloezie van de dag te verdrijven.
Hij plaatste zijn licht bij jouw deur...
... opdat ik niet bij jou zou komen.
Maar mijn hand doofde het licht.
Brangäne verzette zich, maar ik had geen angst.
Beschermd door de liefde trotseerde ik de dag.
Maar toen wreekte zich de verjaagde dag.
Hij zocht raad bij jouw zonden. Wat de nacht je had getoond...
... moest je overleveren aan de dag.
Zo moest je daar, in lege pracht, eenzaam glinsterend leven.
Hoe verdroeg ik het toch?
Hoe verdraag ik het nog?
Nu waren wij aan de nacht gewijd!
De afgunstige dag...
... kon ons scheiden met zijn bedrog.
Maar zijn leugen bedriegt ons niet meer.
Wiens blik door de nacht werd gewijd...
... lacht om de ijdele pracht van de dag.
Zijn stralenverblinden ons niet langer.
Wie de nacht van de dood bemint...
en zijn geheim kent...
... doorziet de leugens van de dag.
Zijn rijkdom en macht...
... vergaan als luttel stof in de zon.
In de ijdele waan van de dag blijft hem één enkel verlangen.
Het verlangen naar de heilige nacht...
... waar eeuwig de liefde hem toelacht!
Daal over ons neder, nacht der liefde!
Doe me vergeten dat ik leef.
Neem mij op in je schoot!
Verlos me van deze wereld!
Doof nu de laatste lichten.
Wat we dachten...
Wat we ons inbeeldden...
De heilige schemering...
... doofde de gruwel van onze waanbeelden. Zij bevrijdde ons van de wereld.
De zon verborg zich in onze boezem.
Lachend schijnen de sterren van het geluk.
Door jou betoverd vergaan we zoet vóór je ogen.
Hart aan hart, mond aan mond... - Eén adem, één bond.
Geluk verblindt me, de wereld verbleekt.
De dag schijnt met bedrieglijk licht...
Hij wil misleiden met zijn waan.
Maar nu zijn wij zelf de wereld geworden.
Weefsel van opperste geluk.
Heiligste leven der liefde.
Liefste wens om nooit meer te ontwaken.
Eenzaam wakend in de nacht.
De droom der liefde lacht jullie toe...
Maar let op mijn roep...
... die de dromers voor onraad behoedt.
Wees op jullie hoede!
Weldra wijkt de nacht.
Hoor, liefste!
Laat mij sterven!
Jaloerse bewaakster! - Nooit ontwaken!
Moet de dag Tristan wekken?
Laat de dag wijken voor de dood!
Zullen dag en dood onze liefde kunnen breken?
Onze liefde? Tristans liefde? Isoldes liefde?
Voor welke dood zou die ooit wijken?
Laat de dood maar mijn leven bedreigen.
Mijn leven laat ik voor de liefde.
Hoe kan de dood de liefde zelf belagen?
En stierf ik voor haar, voor wie ik zo graag zou sterven...
... hoe kon dan de eeuwige liefde samen met mij sterven?
Als mijn liefde eeuwig is...
... kan ik dan aan deze liefde sterven?
Heet onze liefde niet Tristan én Isolde?
Dat zoete woordje "en"!
Zou Tristans dood deze liefdesband niet verbreken?
Slechts datgene zou sterven wat mij belet eeuwig voor jou te leven.
Als dat woordje "en" er niet zou zijn...
... dan was met Tristan ook Isolde ten dode opgeschreven!
Dan sterven wij om nooit gescheiden te zijn! Eeuwig één, eindeloos.
Zonder ontwaken.
Zonder vrees! Naamloos in liefde verstrengeld.
Aan elkaar gewijd om voor de liefde te leven!
Wees op jullie hoede!
Weldra wijkt de nacht!
Moet ik luisteren?
Laat mij sterven!
Moet ik waken?
Nooit ontwaken!
Zal de dag Tristan wekken?
Laat de dag voor de dood wijken!
Trotseren wij zo de dreiging van de dag?
Eeuwig zijn bedrog ontvluchten!
Zijn stralende gloed verdrijft ons nooit?
Eeuwig beschermt ons de nacht!
Zoete nacht!
Verheven liefdesnacht!
Wie je gevangen hebt...
... hoe kan die zonder vrees ontwaken?
Verban die vrees...
... verlangde liefdesdood!
In jouw armen, aan jou gewijd, eeuwig heilige warmte...
Bevrijd van een pijnlijk ontwaken!
Hoe deze zaligheid vatten? Hoe haar los te laten?
Ver van de zon, ver van de dag...
... klaagt ze over de afstand tussen ons!
Zonder illusie. Zonder vrees...
Zacht hunkeren! Zoet verlangen!
Gelukkig vergaan!
Onverwijld verzinken in de nacht.
Zonder mijden, zonder scheiden...
Wij alleen, eeuwig samen...
Zalig dromen in de onmetelijke ruimte...
Jij Isolde, ik Tristan! Niet meer Isolde! - Jij Tristan, ik Isolde! Niet meer Tristan!
Zonder namen, zonder scheiding...
In nieuwe herkenning, in nieuwe brand.
Eeuwig één.
Brandend hart! - Hoogste liefdeslust!
Red je, Tristan!
De doodse dag, voor de laatste maal!
Zeg nu of ik hem terecht heb aangeklaagd!
Heb ik mijn hoofd behouden, dat ik je als pand gaf?
We betrapten hem op heterdaad.
Je naam en eer heb ik voor schande behoed.
Deed je dat echt?
Zie hem daar, de trouwste van allen...
Kijk naar hem, de vriendelijkste der vrienden...
Zijn mooiste blijk van trouw werd tot verraad.
Als Tristan mij bedroog, kan ik dan hopen...
... dat de slag van zijn bedrog...
... mij door Melot bespaard wordt?
Bedrieglijke ochtenddromen! Verdwijn!
Doe jij mij dit aan, Tristan?
Bestaat er nu nog trouw, nu Tristan mij bedroog?
Bestaat er nu nog eer, nu Tristan alle eer verloor?
Waarheen verdween de deugd die Tristan als schild verkoos?
Ze ontvluchtte mijn vriend...
... nu Tristan mij verried.
En de roem en macht...
... die je voor Marke veroverde?
Moeten jouw diensten met Markes schande betaald worden?
Scheen mijn dank jou te gering?
Het rijk dat je voor mij verwierf, gaf ik jou als erfdeel.
Mijn vrouw liet me ooit kinderloos achter.
Mijn liefde voor jou was zo groot, dat ik nooit opnieuw wou huwen.
Maar het volk smeekte me...
... een koningin te kiezen.
Jijzelf bezwoer me...
... de wil van het land te vervullen!
Ik weigerde, met goedheid en list...
... tot jij ermee dreigde voor altijd hof en land te zullen mijden...
... als ik je zelf niet uitstuurde om voor mij een bruid te werven.
Toen gaf ik eindelijk toe.
Een wonderbare vrouw...
Jouw moed verwierf een wonderbare vrouw voor mij.
Wie mocht haar zien...
... haar fier de zijne noemen zonder zich zalig te prijzen?
Ik durfde haar niet te naderen.
Ik had te veel eerbied voor haar.
Heerlijk hoog en verheven zou ze mijn ziel laven.
Jij trotseerde de vijand en bracht me haar.
Haar te mogen bezitten maakte mijn hart gevoeliger dan ooit.
Mijn hart werd getroffen waar het het kwetsbaarst was.
Ik kan niet hopen ooit nog te genezen.
Waarom heb je mij net dáár zo pijnlijk verwond?
Het kwellende gif...
... verschroeit mijn zinnen.
Het doet me mijn vriend wantrouwen...
... zodat ik hem heimelijk bespied...
... en mijn eer ten onder zie gaan!
Waarom deze hel voor mij...
... waaruit geen hemel mij verlost?
Waarom deze smaad voor mij...
... die geen ellende kan verzachten?
Wie zal haar geheime oorzaak...
... aan de wereld openbaren?
O, koning, dat kan ik je niet zeggen.
Wat je vraagt, zal je nooit begrijpen.
Waar Tristan nu heengaat, wil jij, Isolde, hem volgen?
In het land dat Tristan bedoelt, schijnt het zonlicht niet.
Het is dat nachtelijke land waaruit mijn moeder mij ooit wegzond...
... toen ze stervend mij het levenslicht liet zien.
Ik bied jou haar liefdesvluchtoord:
het nachtrijk waaruit ik ontwaakte.
Daarheen ga ik als eerste.
Volg je me nu, goed en trouw?
Toen de vriend haar kwam halen voor een vreemd land...
... moest Isolde hem goed en trouw volgen.
Nu voer je mij naar jouw gebied, om mij je erfgoed te tonen.
Hoe zou ik het land ontvluchten dat heel de wereld omspant?
In Tristans huis zal Isolde binnengaan.
Zij zal hem trouw volgen.
Toon haar de weg!
Verrader!
Wreek je, koning!
Wie waagt zijn leven aan het mijne?
Die man was mijn vriend:
hij had mij trouw lief.
Als geen ander zorgde hij voor mijn eer en mijn roem.
Hij spoorde mijn hart tot overmoed aan.
Ik moest jou voor mijn eer aan de koning uithuwen.
Jouw blik verblindde ook hem.
Uit naijver verried de vriend mij aan de koning die ik verried.
Verdedig je, Melot!
Kurwenal!
Is hij nog niet ontwaakt?
Als hij ontwaakte...
... was het om voor altijd afscheid te nemen.
Tenzij Isolde komt... Zij alleen kan ons helpen.
Nog geen schip in zicht?
Dan zou je een vrolijker wijsje horen.
Zeg me eerlijk: hoe gaat het met onze heer?
Vraag dat niet.
Je kan het toch niet begrijpen.
Zie je een schip, speel dan een vrolijk wijsje!
Eenzaam en verlaten is de zee.
Dat oude lied... waarom wekt het mij?
Waar ben ik?
Zijn stem!
Tristan!
Mijn held!
Wie roept mij?
Eindelijk!
Mijn Tristan tot het leven teruggekeerd!
Kurwenal?
Waar was ik?
Waar ben ik?
In vrede, veilig en vrij!
In Kareol.
Ken je de burcht van je voorvaderen niet?
Mijn voorvaderen?
Kijk om je heen!
Wat hoor ik?
Het wijsje van de herder.
Onderaan de heuvel hoedt hij jouw kudde.
Mijn kudde?
Dit is je huis, met hof en burcht.
Het trouwe volk...
... heeft goed voor huis en haard gezorgd.
Je schonk je burcht als erfenis aan je volk...
... toen je alles verliet om naar den vreemde te gaan.
Naar welk land?
Naar Cornwallis.
De dappere Tristan viel daar geluk en eer te beurt!
Ben ik in Cornwallis?
Nee: in Kareol.
Hoe kwam ik hier?
Niet te paard! Een scheepje voerde je hierheen.
Van het scheepje droeg ik je hierheen op mijn schouders.
Nu ben je thuis.
In je echte vaderland.
Op je eigen landgoed.
In het licht van de zon...
... die jouw wonde zal genezen.
Denk je dat?
Ik weet wel beter...
... maar ik kan het je niet zeggen.
Waar ik ontwaakte...
... verbleef ik niet.
Maar waar ik verbleef...
... kan ik je niet zeggen.
De zon zag ik niet, noch land of lieden.
Maar wat ik zag...
... dat kan ik je niet zeggen.
Ik was waar ik altijd al was en waar ik voor altijd heenga:
in het wijdse rijk van de eeuwige nacht.
Slechts één ding weten we daar...
Goddelijke, eeuwige oervergetelheid!
Hoe kon ik dat besef verliezen?
Dreef de herinnering aan het verlangen...
... mij weer naar het daglicht?
Eén ding restte me nog...
Een vurige liefde...
... die me verjoeg uit de heerlijke dood.
Ik moest weer het licht aanschouwen dat bedrieglijk op Isolde schijnt!
Isolde is nog in het rijk van de zon!
In de hitte van de dag!
Welk een smachten!
Welke vrees!
Welk verlangen haar te zien!
Ik hoorde achter mij reeds de poort des doods dichtvallen.
Nu staat ze weer wijd open.
Zonnestralen duwden haar open.
Met verblinde ogen duik ik op uit de nacht om haar te zoeken...
... om haar te zien, haar te vinden.
In haar alleen te verdwijnen: dat is Tristans lot.
Nu groeit in mij weer de drang naar de dag!
Zijn misleidend gesternte doet mij weer ontwaken in de leugen!
Vervloekte dag met zulk een schijn!
Vergroot je eeuwig mijn pijn?
Brandt dat licht dan eeuwig? Zelfs ’s nachts verjoeg het mij van haar!
Isolde! Wanneer zal je die vlammen doven...
... en mij het geluk beloven?
Wanneer toch dooft dat licht?
Wanneer...
... wordt het nacht in huis?
Ooit trotseerde ik Isolde uit trouw aan jou.
Nu moet ik samen met jou naar haar verlangen!
Geloof me, je zult haar zien, hier en nu.
Die troost kan ik je geven als ze nog in leven is.
Doof het licht nog niet.
Het is nog geen nacht in huis:
Isolde leeft en waakt.
Ze riep mij uit de nacht!
Als ze nog leeft, dan lacht de hoop je toe.
Lijkt Kurwenal je dom, beschimp hem daarom niet.
Je lag voor dood sinds Melot jou verwondde.
Hoe is die wonde te genezen?
Ik dacht dat zij...
... die jou ooit van Morolds wonde genas...
... ook de kwaal genezen kon die Melot je heeft toegebracht.
De beste heelmeesteres vond ik snel.
Naar Cornwallis heb ik een bode gezonden.
Hij brengt Isolde voor jou mee.
Isolde komt!
Isolde nadert!
O, trouw! Verheven, schone trouw!
Mijn Kurwenal, geliefde vriend!
Hoe kan Tristan jou danken?
Jij bent mijn schild in de strijd, trouw in lust en leed!
Wie ik haatte...
... die haatte jij.
Wie ik beminde...
... beminde jij.
Jij diende koning Marke...
... nog trouwer dan ik.
En je verried hem meer dan ik.
Jezelf vergetend...
... leed je mee als ik leed.
Maar wat ik nu lijd, kan jij niet lijden!
Een vreselijk verlangen pijnigt mij.
Als jij het zou kennen...
... dan zou je hier niet blijven.
Je zou uitkijken naar het schip van Isolde...
... die gedreven door haar liefde naar mij komt.
Het schip nadert snel!
De vlag wappert aan de mast.
Het schip!
Het schip scheert langs de klip!
Zie je het niet?
Kurwenal, zie je het niet?
Nog is geen schip te zien!
Moet ik je zó verstaan...
... oud en ernstig lied...
... met jouw klagende klank?
Ooit klonk het bang in de avond...
... toen het mijn vaders dood meldde.
Nog banger klonk het in de ochtend...
... toen ik moeders lot vernam.
Toen hij mij verwekte en stierf, en zij stervend mij baarde...
... drong dat weemoedige lied...
... wellicht ook klagend tot hen door.
Net zoals toen vraagt het me nu weer:
Welk lot viel mij te beurt bij mijn geboorte?
Het oude lied roept het weer in me op:
Smachten...
... en sterven!
Nee, dat zegt het me niet!
Smachten!
Stervend nog smachten, smachtend niet sterven!
Smachtend naar stervensrust roept dit lied nu Isolde.
Stervend lag ik in de boot...
... met het gif van de wonde nabij het hart.
Weemoedig klagend klonk toen dat lied.
De wind blies het schip naar Ierlands kind.
De wonde die ze heelde...
... wilde ze met het zwaard weer openrijten.
Maar het zwaard liet ze dan zinken...
... en ze gaf mij een gifdrank.
Ik hoopte voorgoed te genezen...
... maar een vreselijke betovering trof me:
ik zou nooit sterven...
... maar eeuwig gekweld worden!
De drank!
De vreselijke drank!
Hoe steeg hij woedend van mijn hart naar mijn hoofd!
Geen zoete dood...
... kan mij bevrijden van dat smachten.
Nergens vind ik rust.
De nacht werpt mij weer naar de dag...
... opdat de zon zich eeuwig aan mijn lijden zou wijden.
De verzengende zon...
... brandt pijnlijk in mijn hart!
Tegen het schroeien van die hitte...
... helpt geen koele schaduw!
Welke balsem kan de pijn van deze smart verzachten?
Die vreselijke drank...
... heb ik zelf gebrouwen!
In vaders nood en moeders pijn...
In liefdestranen...
In lachen en wenen... In geluk en in wonden...
... heb ik het gif gevonden.
De drank die ik brouwde, werd mij geschonken.
Zijn zaligheid heb ik genoten.
Vervloekt zij die vreselijke drank!
Vervloekt wie hem brouwde!
Tristan!
Vreselijke betovering!
Liefdesbedrog!
De mooiste waan ter wereld! Nu is het gedaan met jou!
Hier ligt hij nu...
... die zalige man, als geen ander bemind!
Zie welke dank de liefde van hem kreeg!
Ben je nu dood? Leef je nog?
Heeft de vloek jou meegenomen?
Welk geluk!
Hij beweegt!
Hoe zacht roert hij zijn lippen!
Het schip...
Zie je het nog niet? - Het komt nog vandaag.
Het kan niet lang meer wegblijven.
Met Isolde aan boord, hoe wenkt ze mij toe...
Hoe drinkt ze mij zacht verzoening toe...
Zie je haar?
Zie je haar nog niet?
Zalig verheven doorklieft ze de zee!
Op golven vol bloemen komt ze aan land.
Haar glimlach troost me en geeft me rust.
Zij brengt mij de opperste lafenis.
Isolde!
Hoe mooi ben je!
En Kurwenal, zie je haar niet?
Naar de uitkijk!
Wat ik zo duidelijk zie, mag jou toch niet ontgaan!
Naar de uitkijk, snel!
Isoldes schip!
Je moet het zien!
O, geluk! Vreugde!
Het schip!
Ik zie het naderen uit het Noorden.
Zei ik het niet?
Ze leeft nog en geeft mij nieuw leven!
Hoe zou de wereld zonder haar kunnen bestaan?
Wat vaart het dapper met bolle zeilen!
Zie hoe het schip jaagt!
En de vlag?
De vlag van de vreugde wappert lustig!
Op klaarlichte dag komt Isolde naar mij toe!
Zie je haar zelf?
Het schip verdwijnt nu achter de rots.
Dreigt er gevaar?
Daar in de branding...
... vergaan vaak schepen!
Wie staat aan het roer?
De bekwaamste stuurman.
Zou hij me verraden?
Vertrouw hem als mezelf!
Je bent ook een verrader!
Zie je haar opnieuw?
Nog niet.
Verloren!
Gelukkig zijn ze er voorbij!
Al wat ik bezit zal je vandaag nog erven.
Ze vliegen hierheen.
Zie je Isolde?
Zij is het! Zij wuift!
Zaligste vrouw!
Het schip is in de haven!
Met één sprong springt ze aan land.
Naar het strand!
Help mijn vrouw!
Ik draag haar hierheen!
Maar jij, blijf op je bed.
Deze zon!
Deze dag!
Deze dag vol geluk!
Mijn bloed kolkt.
Mijn gemoed juicht!
Hoe kan ik dit verdragen, zo aan bed gekluisterd?
Vooruit, daarheen waar de harten kloppen!
Tristan heeft zich jubelend...
... aan de dood onttrokken!
Bloedend streed ik tegen Morold.
Bloedend verover ik nu Isolde.
Mijn bloed, vloei nu maar lustig!
Zij die mijn wonde zal sluiten...
... nadert tot mijn heil!
Laat de wereld vergaan door mijn extatisch ijlen!
Tristan, geliefde!
Hoor ik het licht? De Fakkel!
De fakkel dooft uit! Naar haar toe!
Tristan!
Isolde!
Ik ben het, liefste vriend!
Hoor nog eenmaal mijn roep!
Isolde kwam om trouw met Tristan te sterven.
Antwoord je me niet?
Blijf nog één uur wakker voor mij!
Angstig verlangde ik ernaar...
... nog één uur bij jou te mogen waken.
Ontneem je me dit laatste geluk?
Waar is de wonde? Laat mij ze genezen!
Laat ons gelukkig en verheven de nacht delen!
Sterf niet aan die wonde!
Pas als wij verenigd zijn, mag het levenslicht doven!
De ogen gebroken...
Het hart verstild...
Zelfs geen kleine ademtocht?
Moet zij nu jammerend voor je staan...
... die dapper over zee kwam, om jouw vrouw te worden?
Te laat! Koppige man!
Bestraf je me zo door me uit jouw leven te bannen...
... zonder eerbied voor wat je me aandeed?
Mag ik mijn klachten zelfs niet uiten?
Slechts éénmaal nog!
Tristan!
Hoor!
Hij ontwaakt!
Geliefde!
Kurwenal, luister! Een tweede schip!
Dood en hel!
Allen te wapen!
Marke en Melot!
Naar de poort!
Marke volgt met zijn mannen!
Wij zijn verloren!
Op je post, en help!
Zolang ik leef komt niemand erin!
Isolde! - Brangäne roept?
Wat zoek je hier? - Niet sluiten!
Waar is Isolde? - Verraad, ook door jou?
Achteruit!
Verzet je niet!
Ik prijs deze dag waarop ik jou mag treffen!
Sterf!
Wee mij! Tristan!
Kurwenal, je vergist je!
Trouweloze meid! Volg mij! Sla hen terug!
Hou op! Ben je krankzinnig?
Hier woedt de dood!
Niets anders zal je hier vinden.
Als je de dood kiest, kom dan hier!
Waanzinnige!
Isolde!
Meesteres!
Geluk en zegen!
Wat zie ik?
Leef je?
Leugen en waan!
Tristan, waar ben je?
Hier ligt hij, waar ik lig.
Berisp me niet...
... omdat ik je trouw volg!
Allen dood!
Tristan, trouwste vriend...
... moest je me ook nu nog verraden?
Ik kom jou mijn hoogste trouw bewijzen.
Ontwaak!
Ontwaak voor mijn wanhoop!
Jij trouweloos trouwste vriend!
Ze ontwaakt! Ze leeft!
Hoor hoe ik mijn fout herstelde.
Het geheim van de drank onthulde ik de koning.
Hij kwam hierheen om je vrij te laten...
... en hij laat je naar Tristan gaan.
Waarom, Isolde, deed je me dit aan?
Toen ik alles begreep...
... was ik gelukkig, omdat mijn vriend onschuldig was!
Om jou met hem te verenigen...
... kwam ik je achterna.
Het onheil was hier sneller dan degene die de vrede brengt.
Door mij sloeg de dood nog harder toe.
De waan bracht nog meer ellende!
Hoor je ons niet, Isolde?
Lieve, versta je mij niet?
Mild en zacht, hoe hij glimlacht...
Hoe hij lief de ogen opent...
Zien jullie dat niet?
Hoe hij steeds heller gaat stralen...
Hoe hij verrijst, door sterren omstraald...
Zien jullie dat niet?
Hoe zijn hart nu dapper opzwelt!
Vol en edel klopt het in zijn boezem.
Zie hoe uit milde lippen een zoete adem ontsnapt...
Merken jullie dat dan niet?
Hoor alleen ik deze melodie...
... die zo wonderlijk zacht en zalig klaagt?
Mild verzoenend klinkt ze uit hem en dringt in mij.
Ze stijgt naar boven en weergalmt zoet rond mij.
Helder klinkt ze... Mij omringt ze... Zijn het golven van tederheid?
Zijn het wolken van geurige zuchten?
Hoe ze zwellen, om mij ruisen...
Zal ik ademen, zal ik luisteren?
Zal ik slurpen, onderduiken?
In zoete geuren opgaan?
In de deinende vloed, in galmende klanken...
... in het vlietend Al van ’s werelds adem...
... verdrinken...
Verzinken...
Onbewust...
Hoogste lust...